روش های درمان فیستول مقعدی

سوالی که ذهن بیشتر بیماران را درگیر می کند این است که بهترین روش درمان فیستول مقعدی کدام است. پاسخ ساده ای برای این سوال وجود ندارد، چون هر فیستول بر اساس محل، عمق و ارتباطش با عضلات اسفنکتر می تواند با یک یا چند روش خاص درمان شود. با این حال، بررسی مزایا و معایب هر روش کمک می کند تصویر روشن تری از گزینه های پیش رو داشته باشید.

برای تعیین بهترین روش، پزشک اغلب فیستول را بر اساس رده بندی شناخته شده ای بررسی می کند که مسیر آن را نسبت به عضلات اسفنکتر داخلی و خارجی مشخص می کند. فیستول های ساده و سطحی اغلب با فیستولوتومی به خوبی درمان می شوند، در حالی که فیستول های ترانس اسفنکتریک یا فیستول های چندگانه نیاز به روش های دقیق تری مانند لیفت یا لیزر دارند.

به نقل از ASCRS:

“The primary goals of operative treatment for fistula-in-ano are to obliterate the internal opening and associated epithelialized tracts and to preserve anal sphincter function.”

«اهداف اصلی درمان جراحی فیستول مقعدی، از بین بردن دهانه داخلی و مسیرهای پوشیده‌شده فیستول و در عین حال حفظ عملکرد عضلات اسفنکتر مقعد است.»

• فیستولوتومی: باز کردن کامل مسیر فیستول، مناسب برای فیستول های ساده و سطحی با نرخ بهبودی بالا
• ست درمانی یا ست گذاری: قرار دادن یک نخ یا لوله نازک در مسیر فیستول برای تخلیه ترشحات و آماده سازی بافت برای درمان نهایی، اغلب در فیستول های پیچیده به کار می رود
• لیفت: بستن مسیر فیستول از لایه بین دو عضله اسفنکتر بدون آسیب به آن ها
• فلپ پیشرونده: پوشاندن دهانه داخلی فیستول با بافت سالم مجاور
• چسب فیبرین و پلاگ فیستول: پر کردن مسیر با ماده زیستی برای بستن آن، روشی کم تهاجم اما با احتمال عود بیشتر
• لیزر: بستن مسیر فیستول از داخل با استفاده از انرژی نور لیزر، بدون برش بزرگ و با حفظ کامل عضلات اسفنکتر

اگر نیاز به اطلاعات بیشتری داری، ما در صفحه انواع عمل فیستول به صورت مفصل به بررسی بیشتر این روش ها پرداخته ایم.

دکتر عاطفه دهقانی تفتی متخصص جراحی عمومی و بیماری های نشیمنگاهی می‌گوید: انتخاب روش درمان هرگز نباید بدون تصویربرداری دقیق از مسیر فیستول انجام شود. در بسیاری از بیماران، روش لیزر به دلیل تهاجم کم و حفظ عملکرد اسفنکتر، گزینه ای منطقی و ایمن برای شروع درمان به شمار می رود، اما در فیستول های بسیار پیچیده یا مرتبط با بیماری کرون، ممکن است ترکیبی از چند روش لازم باشد.

برای درمان فیستول مقعدی به چه دکتری مراجعه کنیم

خیلی از بیماران در ابتدا به پزشک عمومی یا حتی متخصص پوست مراجعه می کنند، در حالی که فیستول مقعدی نیاز به بررسی توسط جراح عمومی با تخصص بیماری های کولون، رکتوم و مقعد دارد که به آن جراح کولورکتال هم گفته می شود. این پزشک با معاینه بالینی و در صورت نیاز تصویربرداری مانند سونوگرافی آندورکتال یا ام آر آی، مسیر دقیق فیستول و ارتباط آن با عضلات اسفنکتر را مشخص می کند.

انتخاب پزشک مناسب تاثیر مستقیمی روی نتیجه درمان دارد. برای اطمینان از انتخاب درست، به نکاتی مانند سابقه جراحی های فیستول، آشنایی با روش های نوین از جمله لیزر و شفافیت در توضیح گزینه های درمانی توجه کنید.

در اولین جلسه ویزیت، پزشک ابتدا شرح حال و سابقه بیماری را می پرسد، سپس معاینه ناحیه مقعد را انجام می دهد و در صورت نیاز، درخواست تصویربرداری تکمیلی می دهد. این مراحل کمک می کند مسیر دقیق فیستول، تعداد دهانه های آن و ارتباطش با عضلات اسفنکتر پیش از هر تصمیمی برای درمان روشن شود.

اگر نیاز به راهنمایی بیشتر دارید از صفحه انتخاب بهترین جراح فیستول مقعدی بازدید کنید.

درمان فیستول مقعدی بدون جراحی

بسیاری از بیماران دنبال راهی برای درمان فیستول مقعدی بدون جراحی هستند و این خواسته طبیعی است، چون تصور جراحی ناحیه مقعد برای اغلب افراد نگران کننده است. نکته ای که باید در نظر داشت این است که فیستول یک مسیر بافتی است که در بزرگسالان به ندرت خود به خود بسته می شود، بنابراین اصطلاح بدون جراحی بیشتر به معنای اجتناب از جراحی باز سنتی و انتخاب روش های کم تهاجم است، نه حذف کامل هر گونه مداخله پزشکی.

به نقل از fascrs:

“A fistula will not usually heal on its own, and surgery is almost always required.”

«فیستول معمولا به‌خودی‌ خود بهبود پیدا نمی‌کند و تقریبا همیشه به درمان جراحی نیاز دارد.»

البته در اینجا منظور از جراحی، فقط جراحی سنتی نیست و به جراحی های کم تهاجم هم اشاره دارد

در گروه روش های کم تهاجم، می توان به موارد زیر اشاره کرد: استفاده از آنتی بیوتیک برای کنترل عفونت فعال (که علت را برطرف نمی کند، فقط التهاب را کاهش می دهد)، ست گذاری برای تخلیه ترشحات، چسب فیبرین یا پلاگ فیستول برای پر کردن مسیر، و در نهایت لیزر که امروزه به عنوان جایگزینی موثر برای جراحی باز شناخته می شود.

بسیاری از بیماران انتظار دارند مصرف دارو به تنهایی مشکل را برای همیشه برطرف کند، در حالی که دارو تنها در کنترل عفونت و کاهش التهاب موثر است و مسیر فیستول را از بین نمی برد. همین موضوع باعث می شود بسیاری از پزشکان، استفاده طولانی مدت از آنتی بیوتیک بدون مداخله اصلی را توصیه نکنند و در عوض روشی کم تهاجم مانند لیزر را برای بستن قطعی مسیر فیستول پیشنهاد دهند.

درمان خانگی فیستول مقعدی چیست

درمان خانگی فیستول مقعدی موضوعی است که بسیاری در جستجوی آن هستند، به این امید که بتوانند بدون مراجعه به پزشک مشکل را برطرف کنند. واقعیت این است که راهکارهای خانگی مانند حمام نشسته با آب گرم، رعایت بهداشت ناحیه، مصرف غذاهای حاوی فیبر بالا و نوشیدن آب کافی برای جلوگیری از یبوست، می توانند به کاهش التهاب و درد کمک کنند و در دوره بهبودی بعد از درمان اصلی هم مفید هستند، اما به تنهایی مسیر فیستول را در بزرگسالان نمی بندند.

درمان فیستول مقعدی در زنان

فیستول مقعدی در زنان گاهی با علت هایی همراه است که مختص همین گروه است. آسیب های ناشی از زایمان طبیعی، پارگی پرینه یا عوارض اپیزیوتومی می توانند زمینه ساز تشکیل فیستول شوند. در برخی موارد نیز فیستول می تواند مسیر خود را به سمت واژن پیدا کند و آنچه به آن فیستول رکتوواژینال گفته می شود ایجاد شود، وضعیتی که نیاز به همکاری بین جراح کولورکتال و متخصص زنان دارد.

از آنجا که بسیاری از زنان به خصوص بعد از زایمان نگران عملکرد عضلات اسفنکتر و کنترل مدفوع هستند، روش لیزر به دلیل حفظ کامل این عضلات، گزینه ای مناسب برای این گروه از بیماران به شمار می رود. با این حال، در موارد فیستول رکتوواژینال یا فیستول های ناشی از کرون، انتخاب روش باید با نظر مشترک جراح کولورکتال و در صورت نیاز متخصص زنان انجام شود.

درمان فیستول مقعدی در مردان

فیستول مقعدی به طور کلی در مردان نسبت به زنان شیوع بیشتری دارد و در اغلب موارد بعد از یک دوره آبسه مقعدی درمان نشده یا تخلیه ناقص شکل می گیرد. عواملی مانند نشستن طولانی مدت، دیابت کنترل نشده، ضعف سیستم ایمنی و بیماری کرون هم می توانند خطر ابتلا را در مردان افزایش دهند.

اصول درمان فیستول مقعدی در مردان تفاوت چندانی با سایر بیماران ندارد و همان گزینه های فیستولوتومی، ست درمانی، لیفت، فلپ پیشرونده و لیزر در دسترس است. با توجه به مزایایی که پیش تر درباره لیزر گفته شد، این روش برای بسیاری از مردان هم به عنوان گزینه ای کم عارضه و با بازگشت سریع به فعالیت روزمره پیشنهاد می شود.

درمان فیستول مقعدی در کودکان

فیستول مقعدی در کودکان، به خصوص نوزادان پسر زیر دو سال، وضعیتی شناخته شده در پزشکی اطفال است. این مشکل اغلب بعد از یک آبسه کوچک اطراف مقعد بروز می کند و می تواند والدین را نگران کند، اما نکته دلگرم کننده این است که در بسیاری از این نوزادان، فیستول می تواند خودش بسته شود و همیشه نیاز به جراحی وجود ندارد.

به همین دلیل، رویکرد رایج در نوزادان و کودکان کوچک، ابتدا مشاهده و بررسی دوره ای است تا مشخص شود آیا مسیر فیستول به تدریج بسته می شود یا خیر. اگر ترشح یا تورم ادامه دار باشد، یا کودک دچار آبسه های مکرر شود، جراح اطفال با تجربه در بیماری های ناحیه مقعد باید کودک را ارزیابی کند.

درمان فیستول مقعدی در تهران

پیش از انتخاب مرکز درمانی در تهران، به این موارد توجه کنید:

• سابقه و تجربه جراح در انجام درمان لیزری فیستول
• در دسترس بودن تجهیزات تصویربرداری برای بررسی دقیق مسیر فیستول پیش از عمل
• امکان پیگیری و مراقبت بعد از عمل
• شفافیت در توضیح هزینه و مراحل درمان

کلینیک پیکاطب در تهران با بهره گیری از تجهیزات به روز و جراحان مسلط به روش های کم تهاجم، امکان ارزیابی و درمان فیستول مقعدی با لیزر را برای بیماران فراهم کرده است. برای اطلاع از جزئیات بیشتر این خدمت، صفحه اختصاصی درمان با لیزر در همین سایت در دسترس شماست.