کیست بارتولن چیست | تمام روش های درمانی + عوارض و علائم

اگر متوجه یک توده نرم و معمولا بدون درد در یکی از دو طرف دهانه واژن شده اید، به احتمال زیاد با کیست بارتولن روبه رو هستید. این کیست یکی از شایع ترین توده های خوش خیم ناحیه تناسلی زنان است و در بیشتر موارد خطرناک نیست. با این حال، تشخیص دقیق و انتخاب درمان مناسب به معاینه پزشک نیاز دارد، به خصوص اگر توده دردناک، عفونی یا در سنین بالاتر از ۴۰ سالگی ظاهر شده باشد.

در ادامه این مطلب، کیست بارتولن را از نظر علت، علائم، تفاوت آن با آبسه، روش های تشخیص و همه گزینه های درمانی، از مراقبت ساده خانگی تا جراحی، به زبان ساده و بر اساس منابع پزشکی معتبر بررسی می کنیم.

کیست بارتولن چیست؟

غدد بارتولن دو غده کوچک و تقریبا به اندازه یک نخود هستند که در دو طرف دهانه واژن، زیر پوست، قرار دارند. این غدد به طور طبیعی مقداری مایع لزج ترشح می کنند که به روان شدن ناحیه واژن، به خصوص در هنگام رابطه جنسی، کمک می کند.

هر غده از طریق یک مجرای باریک، ترشحات خود را به داخل واژن می رساند. وقتی دهانه این مجرا به هر دلیلی مسدود شود، مایع نمی تواند خارج شود و در داخل غده جمع می شود. نتیجه این تجمع، یک توده به نام کیست بارتولن است.

چند نکته کلیدی درباره این کیست:

• تقریبا همیشه فقط در یکی از دو غده تشکیل می شود، نه هر دو با هم.
• بسیاری از کیست های کوچک هیچ علامتی ندارند و فرد ممکن است اصلا متوجه آن ها نشود.
• کیست بزرگ تر می تواند احساس فشار، ناراحتی هنگام نشستن یا راه رفتن، یا درد هنگام رابطه جنسی ایجاد کند.
• تفاوت اصلی بین یک کیست ساده و یک کیست علامت دار، وجود درد، بزرگی اندازه و احتمال عفونت است.

آیا هر توده کنار واژن رکیست بارتولن است؟

یکی از سوالات رایج کاربران این است که آیا توده ای که پیدا کرده اند حتما کیست بارتولن است یا خیر. واقعیت این است که چند مشکل دیگر هم می توانند ظاهری مشابه داشته باشند و تشخیص قطعی فقط با معاینه پزشک ممکن است، نه با مقایسه عکس در اینترنت.

توده هایی که ممکن است با کیست بارتولن اشتباه گرفته شوند:

• جوش یا فولیکولیت (التهاب فولیکول مو)
• کیست چربی یا کیست اپیدرموئید
• زگیل تناسلی
• تبخال تناسلی
• کیست غده اسکن (غده کوچک دیگری در نزدیکی مجرای ادرار)
• هیدرادنیت چرکی (یک بیماری التهابی مزمن پوست)
• توده های خوش خیم دیگر ناحیه ولو
• آبسه پوستی معمولی
• ضایعات مشکوکی که نیاز به بررسی تخصصی دارند

اگر مطمئن نیستید توده شما چیست، بهترین کار مراجعه به پزشک زنان است چون ممکن است نیاز به درمان زگیل تناسلی بدون جراحی داشته باشید.

تفاوت کیست بارتولن و آبسه بارتولن

خیلی از کاربران کیست و آبسه بارتولن را یکی می دانند، در حالی که این دو حالت متفاوت هستند. کیست معمولا بدون عفونت است، اما اگر مایع داخل آن آلوده به باکتری شود، به آبسه (تجمع چرک همراه با التهاب) تبدیل می شود.

علائم کیست بارتولن

علائم بستگی به این دارد که کیست عفونی شده یا نه. برای شناخت بهتر وضعیت خودتان، علائم را به دو دسته تقسیم کرده ایم.

کیست کوچک و غیرعفونی

• توده نرم و معمولا بدون درد، در یک طرف دهانه واژن
• احساس فشار خفیف در ناحیه تناسلی
• کمی ناراحتی هنگام نشستن طولانی
• ناراحتی هنگام راه رفتن، در صورتی که کیست بزرگ باشد
• درد یا ناراحتی خفیف هنگام رابطه جنسی
• در بسیاری از موارد، هیچ دردی احساس نمی شود و کیست فقط در معاینه کشف می شود

آبسه یا کیست عفونی

• درد شدید و گاهی ناگهانی در ناحیه تناسلی
• تورم که می تواند در عرض چند روز افزایش پیدا کند
• قرمزی و گرمی محسوس در محل توده
• حساسیت زیاد هنگام لمس
• تب یا لرز در برخی موارد
• ترشح چرکی یا بدبو
• دشواری قابل توجه در نشستن یا راه رفتن

علت ها و عوامل خطر کیست بارتولن

علت اصلی و دقیق مسدود شدن مجرای غده بارتولن در بیشتر موارد به طور قطعی مشخص نیست. با این حال، چند عامل با شکل گیری این کیست مرتبط دانسته شده اند:

• بسته شدن مجرای غده: شایع ترین مکانیسم است. مایع طبیعی داخل غده باقی می ماند و به مرور تجمع پیدا می کند.
• عفونت باکتریایی: باکتری هایی مانند اشریشیا کلی (E. coli) از عامل های شایع عفونی شدن کیست هستند.
• آسیب یا تحریک موضعی: ضربه، زایمان یا برخی اعمال جراحی ناحیه تناسلی می توانند احتمال انسداد را افزایش دهند.
• سابقه قبلی کیست یا آبسه بارتولن: کسانی که یک بار این کیست را تجربه کرده اند، احتمال بیشتری برای عود دارند.
• سن: این کیست بیشتر در سنین باروری، به خصوص دهه بیست تا چهل سالگی دیده می شود و با نزدیک شدن به یائسگی، احتمال شکل گیری آن کمتر می شود.
• فعالیت جنسی: فعالیت جنسی می تواند یکی از عوامل مرتبط باشد، اما این کیست به هیچ وجه به معنای وجود یک بیماری مقاربتی نیست و در افرادی که رابطه جنسی نداشته اند نیز دیده می شود.
• نقش احتمالی باکتری های مختلف: در برخی موارد، عفونت های مقاربتی مانند سوزاک یا کلامیدیا نیز از کیست های عفونی جدا شده اند، هرچند پزشکان کیست بارتولن را به طور کلی جزو بیماری های مقاربتی طبقه بندی نمی کنند.

نکته مهم: وجود این کیست به تنهایی دلیلی برای نتیجه گیری درباره سابقه رابطه جنسی یا وجود عفونت مقاربتی نیست. تشخیص علت واقعی فقط از راه معاینه و در صورت لزوم آزمایش امکان پذیر است.

عکس واقعی کیست بارتولن

بانوان درهنگام مواجهه با تورم یا برآمدگی در ناحیه تناسلی، به دنبال عکس واقعی کیست بارتولن هستند تا ببینند که آیا مشکل آن ها مشابه این عارضه است یا خیر. این عارضه معمولا به شکل یک توده نرم و گرد در یک سمت دهانه واژن ظاهر می شود و بسته به اندازه، ممکن است کوچک و بدون درد باشد یا در صورت بزرگ شدن، احساس ناراحتی ایجاد کند. ظاهر کیست در هر فرد متفاوت است و تنها دیدن عکس برای تشخیص قطعی کافی نیست؛ بلکه بررسی دقیق توسط پزشک و انجام معاینات بالینی ضروری است.

آیا دیدن عکس کیست بارتولن به درمان کمک می کند؟ مشاهده تصاویر این کیست می تواند به افراد کمک کند تا درک بهتری از علائم خود داشته باشند و در صورت مشاهده علائم مشابه، سریع تر برای درمان اقدام کنند. بااین حال، تشخیص قطعی نیاز به معاینه توسط متخصص دارد، زیرا برخی مشکلات دیگر مانند کیست سباسه، عفونت های پوستی و حتی زگیل تناسلی ممکن است ظاهری مشابه این کیست داشته باشند. اگر دچار تورم، درد یا تغییرات غیرعادی در ناحیه تناسلی شده اید، بهتر است به جای مقایسه با عکس های اینترنتی، با متخصص زنان یا کلینیک های معتبر مشورت کنید تا از سلامت خود اطمینان حاصل کنید.

انتی بیوتیک برای درمان کیست بارتولن

زمانی که عفونت باکتریایی وارد کیست شود و منجر به آبسه بارتولن گردد، برای کنترل و درمان آبسه بارتولن آنتی بیوتیک ها نقش حیاتی را ایفا می کنند. عفونت در این شرایط معمولا به دلیل ورود باکتری هایی مانند(E. coli)  یا باکتری های منتقله از طریق رابطه جنسی مانند گنوکوک و عفونت کلامیدیا ایجاد می شود. آنتی بیوتیک با از بین بردن باکتری های عامل عفونت و جلوگیری از تکثیر آن ها کمک می کنند تا التهاب کاهش یابد و از گسترش عفونت به بافت های مجاور جلوگیری شود.

یکی دیگر از دلایل مهم استفاده از آنتی بیوتیک در کیست بارتولن عفونی، کاهش درد، تورم و تخلیه سریع تر چرک از آبسه است. پزشک پس از تخلیه کیست یا آبسه، مصرف آنتی بیوتیک را تجویز می کند تا از عود مجدد عفونت و تشکیل آبسه جدید پیشگیری شود. با این حال، در مواردی که کیست به خوبی تخلیه شده باشد و عفونت شدید نباشد، ممکن است نیازی به آنتی بیوتیک نباشد.

تخلیه کیست بارتولن در خانه

بسیاری از زنان پس از مواجهه با کیست بارتولن به دنبال روش هایی برای تخلیه آن در خانه هستند. این تمایل معمولا ناشی از خجالت از مراجعه به پزشک، نگرانی بابت هزینه های درمان یا ترس از جراحی است. اما آیا واقعا می توان این کیست را در خانه تخلیه کرد؟

پاسخ کوتاه این است: خیر! تخلیه خودسرانه این کیست در خانه خطرناک است و توصیه نمی شود. این کار می تواند باعث ورود باکتری ها به داخل زخم، ایجاد عفونت شدید و حتی گسترش عفونت به سایر نواحی شود. اگرچه روش های خانگی می توانند به کاهش درد و التهاب کمک کنند، اما درمان قطعی این عارضه تنها با معاینه و روش های پزشکی امکان پذیر است. پزشک با بررسی شرایط بیمار، بهترین روش درمانی را پیشنهاد می دهد که بسته به شدت عارضه، ممکن است درمان دارویی، تخلیه پزشکی، جراحی یا لیزر باشد.

روش های تشخیص کیست بارتولن

تشخیص کیست بارتولن معمولا نیازی به آزمایش پیچیده ندارد و بیشتر بر پایه معاینه بالینی است. مراحل معمول تشخیص شامل موارد زیر می شود:

1. شرح حال: پزشک درباره زمان شروع علائم، درد، سابقه پزشکی و فعالیت جنسی سوال می پرسد.
2. معاینه ظاهری و لمس توده: پزشک اندازه، محل، سفتی و حساسیت توده را بررسی می کند.
3. بررسی ترشحات: در صورت وجود ترشح، ظاهر و بو آن ارزیابی می شود.
4. آزمایش عفونت های مقاربتی: در افرادی که ریسک بیشتری دارند، پزشک ممکن است آزمایش کلامیدیا یا سوزاک را درخواست کند.
5. کشت ترشحات: در صورت وجود چرک یا عفونت، نمونه برای شناسایی نوع باکتری کشت داده می شود.
6. سونوگرافی: به ندرت و در موارد غیرمعمول، برای بررسی دقیق تر توده استفاده می شود.
7. نمونه برداری (بیوپسی): در مواردی که توده سفت، ثابت یا غیرمعمول باشد، به خصوص در سنین بالاتر، ممکن است پزشک نمونه برداری را پیشنهاد دهد.

آیا کیست بارتولن خطرناک است؟

به طور کلی، خود کیست بارتولن خطرناک نیست، اما در صورتی که به آبسه بارتولن تبدیل شده باشد، نادیده گرفتن آن می‌تواند باعث گسترش عفونت و مشکلات شدیدی شود. همچنین در زنان بالای ۴۰ سال، ایجاد توده جدید در ناحیه غده بارتولن بهتر است توسط پزشک بررسی شود تا علت دقیق آن مشخص شود.

اگر کیست کوچک و بدون درد باشد، پزشک ممکن است فقط پیگیری و مراقبت‌های ساده را توصیه کند؛ اما در صورت عفونت یا بزرگ شدن، روش‌هایی مانند تخلیه آبسه، گذاشتن کاتتر یا سایر روش‌های درمانی می‌تواند برای رفع مشکل استفاده شود.

کیست بارتولن در زنان بالای ۴۰ سال و دوران یائسگی

بیشتر کیست های بارتولن، در هر سنی که رخ دهند، خوش خیم هستند و خود کیست به طور معمول به سرطان تبدیل نمی شود. اما چون غدد بارتولن معمولا با نزدیک شدن به یائسگی کوچک تر می شوند، بروز کیست در این سن کمتر شایع است. به همین دلیل، وقتی توده جدیدی بعد از ۴۰ سالگی یا بعد از یائسگی ظاهر شود، پزشکان ترجیح می دهند آن را با احتیاط بیشتری بررسی کنند.

درمان کیست بارتولن

هیچ یک از روش های درمانی، «بهترین درمان برای همه» نیست. انتخاب روش مناسب به اندازه کیست، شدت علائم، وجود عفونت، سن، بارداری، سابقه عود و در نهایت تشخیص پزشک بستگی دارد.

وبسایت Mayo Clinic نیز در این باره تاکید می کند که درمان به اندازه کیست، میزان درد و وجود یا نبود عفونت بستگی دارد.

دیدگاه پزشک: در عمل بالینی، بسیاری از پزشکان زنان ترجیح می دهند پیش از هر اقدام تهاجمی، ابتدا اندازه کیست، شدت درد و وجود نشانه های عفونت را با هم بسنجند. برای نمونه، کیستی که ماه ها بدون تغییر باقی مانده و آزاردهنده نیست، معمولا نیازی به جراحی ندارد؛ در حالی که همان کیست اگر به سرعت بزرگ شود یا تب همراه داشته باشد، ارزیابی زودتر پزشک را می طلبد.

مراقبت خانگی و حمام سیتز

برای کیست‌ های کوچک و کم‌درد، حمام سیتز یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای کمتر کردن ناراحتی است. در این روش، فرد حدود ۱۰ تا ۲۰ دقیقه داخل آب گرم و تمیز می‌نشیند؛ به شکلی که ناحیه تناسلی کاملاً با آب تماس داشته باشد. این کار را می‌توان چند بار در روز انجام داد.

گرمای آب به کاهش درد و احساس فشار کمک می‌کند و گاهی باعث می‌شود کیست کوچک خودبه‌خود باز و تخلیه شود. بعد از تخلیه یا جراحی هم حمام سیتز می‌تواند سوزش و ناراحتی ناحیه را کمتر کند. اگر درست نمی‌دانید که حمام سیتز چگونه انجام می‌شود به صفحه آموزش حمام سیتز مراجعه کنید.

اگر بعد از چند روز تغییری در اندازه یا درد کیست ایجاد نشد، یا علائمی مثل تب، تورم شدید و ترشح چرکی به وجود آمد، ادامه درمان خانگی کافی نیست و ناحیه باید معاینه شود.

برای شست‌ و شو فقط از آب گرم و تمیز استفاده کنید. صابون‌های معطر، شوینده‌های قوی، روغن درخت چای و ترکیبات ناشناخته می‌توانند پوست حساس این ناحیه را تحریک کنند. موادی مثل عسل یا آلوئه‌ورا هم درمان قطعی این عارضه نیستند و نباید روی زخم باز یا آبسه استفاده شوند.

آنتی بیوتیک در درمان کیست و آبسه بارتولن

خیلی از افراد فکر می کنند هر کیست یا آبسه بارتولن حتما نیاز به آنتی بیوتیک دارد، اما این تصور همیشه درست نیست. در بسیاری از آبسه ها، تخلیه (خارج کردن مایع یا چرک) درمان اصلی محسوب می شود و آنتی بیوتیک برای همه بیماران ضروری نیست.

پزشک معمولا آنتی بیوتیک را در شرایطی در نظر می گیرد که:

• تب یا علائم عمومی عفونت وجود داشته باشد
• سلولیت (التهاب گسترده بافت اطراف) در اطراف آبسه دیده شود
• احتمال یا تایید عفونت مقاربتی مطرح باشد
• سیستم ایمنی بیمار ضعیف باشد
• بیمار باردار باشد یا شرایط پزشکی خاصی داشته باشد
• بر اساس معاینه، نتیجه کشت یا شرایط کلی بیمار، پزشک تشخیص دهد که لازم است

نوع و مدت مصرف آنتی بیوتیک باید فقط با تجویز پزشک مشخص شود؛ مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک، چه موضعی و چه خوراکی، توصیه نمی شود.

درمان کیست بارتولن با کاتتر ورد

کاتتر ورد یک لوله کوچک و نرم است که بعد از تخلیه کیست یا آبسه داخل محل قرار می‌گیرد. در انتهای این لوله یک بادکنک کوچک وجود دارد که با مقدار کمی مایع پر می‌شود تا کاتتر از جای خود خارج نشود.

هدف از قرار دادن کاتتر این است که مسیر خروج ترشحات برای مدتی باز بماند. در این مدت، بافت اطراف فرصت پیدا می‌کند یک مسیر تخلیه جدید بسازد و احتمال بسته شدن دوباره مجرا کمتر شود.

کاتتر معمولا چند هفته در محل باقی می‌ماند و گاهی این مدت تا حدود شش هفته ادامه پیدا می‌کند. در طول این مدت، تمیز و خشک نگه داشتن ناحیه و دستکاری نکردن کاتتر بسیار مهم است. اگر کاتتر زودتر از موعد خارج شد، بهتر است محل دوباره بررسی شود.

فعالیت‌های سبک روزمره معمولا قابل انجام هستند، اما تا زمانی که کاتتر در محل قرار دارد، رابطه جنسی می‌تواند باعث درد، جابه‌جایی کاتتر یا تحریک زخم شود.

سرویس های سلامت بریتانیا (NHS) نیز توضیح می دهند که استفاده از کاتتر بادکنکی خطر عود دوباره کیست را کاهش می دهد، نکته ای که در انتخاب بین تخلیه ساده و روش های دائمی تر اهمیت دارد.

مارسوپیالیزاسیون

مارسوپیالیزاسیون بیشتر برای کیست‌ها و آبسه‌هایی انجام می‌شود که چند بار عود کرده‌اند. در این روش، بعد از تخلیه مایع یا چرک، لبه‌های کیست به پوست اطراف بخیه می‌شوند تا یک دهانه کوچک و دائمی برای خروج ترشحات باقی بماند.

برتری این روش نسبت به تخلیه ساده این است که مسیر خروجی خیلی زود بسته نمی‌شود؛ به همین دلیل احتمال برگشت کیست کمتر است. با این حال، مارسوپیالیزاسیون هم عود را به‌طور کامل منتفی نمی‌کند.

این کار با بی‌حسی موضعی یا بیهوشی سبک انجام می‌شود. چند روز استراحت نسبی، رعایت بهداشت ناحیه و جلوگیری از اصطکاک محل به بهتر شدن زخم کمک می‌کند. رابطه جنسی هم تا ترمیم کامل زخم باید به تعویق بیفتد.

تخلیه ساده کیست یا آبسه

تخلیه ساده یعنی ایجاد یک برش کوچک و خارج کردن مایع یا چرک، بدون قرار دادن کاتتر یا ایجاد دهانه دائمی. این روش ساده تر و سریع تر است، اما یک محدودیت مهم دارد.

از آن جا که در تخلیه ساده مسیر تخلیه به مرور دوباره بسته می شود، این روش نسبت به روش هایی مانند کاتتر ورد یا مارسوپیالیزاسیون که یک مسیر خروجی پایدارتر ایجاد می کنند، بیشتر در معرض عود قرار دارد. به همین دلیل، بسیاری از پزشکان برای کیست یا آبسه ای که احتمال عود دارد، روش های دیگر را ترجیح می دهند.

انتخاب نهایی بین این روش ها به شرایط بالینی هر بیمار و نظر پزشک معالج بستگی دارد.

برداشتن غده بارتولن

خارج کردن کامل غده بارتولن معمولا برای اولین کیست یا آبسه انجام نمی‌شود. این جراحی بیشتر زمانی مطرح است که کیست بارها برگشته و روش‌های قبلی نتیجه مناسبی نداشته‌اند، یا درباره ماهیت توده تردید وجود داشته باشد.

با خارج شدن غده، احتمال عود در همان سمت بسیار کمتر می‌شود، اما جراحی گسترده‌تر است و دوره بهبود طولانی‌تری دارد. به دلیل وجود عروق خونی متعدد در این ناحیه، احتمال خونریزی هم از روش‌هایی مثل کاتتر ورد یا مارسوپیالیزاسیون بیشتر است.

بعد از جراحی، مراقبت از زخم، استراحت و رعایت محدودیت‌های حرکتی و جنسی تا زمان ترمیم کامل اهمیت زیادی دارد.

لیزر در درمان کیست بارتولن

لیزر یکی از روش‌های جدید و کم‌تهاجمی برای درمان کیست بارتولن است که در بعضی مراکز تخصصی انجام می‌شود. در این روش، با کمک انرژی لیزر مسیر تخلیه کیست باز می‌شود یا بخش مورد نظر با دقت بیشتری برداشته می‌شود.

از مزیت‌های لیزر می‌توان به دقت بالاتر، خونریزی کمتر، آسیب محدودتر به بافت‌های اطراف و دوره نقاهت کوتاه‌تر اشاره کرد. بسیاری از افراد بعد از این روش درد و ناراحتی کمتری را تجربه می‌کنند و زودتر به فعالیت‌های روزمره برمی‌گردند.

لیزر به‌خصوص برای افرادی که به دنبال روشی کم‌تهاجمی‌تر هستند یا کیست آن‌ها سابقه عود دارد، می‌تواند گزینه مناسبی باشد. نتیجه درمان به اندازه کیست، شدت عفونت، سابقه عود و مهارت جراح بستگی دارد.

مقایسه روش های درمان کیست بارتولن

عود کیست بارتولن

عود یعنی بازگشت کیست یا آبسه بعد از یک دوره بهبودی. این اتفاق برای بسیاری از بیماران قابل درک نیست، اما دلیل پزشکی روشنی دارد.

• چرا کیست عود می کند؟ اگر مسیر تخلیه ای که در طول درمان ایجاد شده دوباره بسته شود، مایع می تواند دوباره تجمع پیدا کند.
• آیا تخلیه ساده احتمال عود دارد؟ بله، چون در این روش مسیر تخلیه دائمی ایجاد نمی شود، احتمال عود نسبت به کاتتر ورد یا مارسوپیالیزاسیون بیشتر است.
• آیا بعد از کاتتر یا مارسوپیالیزاسیون هم عود ممکن است؟ بله، هرچند این روش ها احتمال عود را کاهش می دهند، هیچ روشی تضمین صددرصدی برای جلوگیری از عود نمی دهد.
• در عود مجدد چه باید کرد؟ مراجعه دوباره به پزشک ضروری است تا گزینه های دائمی تر مانند مارسوپیالیزاسیون یا در موارد مقاوم، برداشتن غده بررسی شود.
• چه زمانی بررسی بیشتر لازم است؟ اگر عود مکرر باشد، یا توده ویژگی های غیرمعمول داشته باشد، بررسی تکمیلی و گاهی نمونه برداری توصیه می شود.

ترکیدن خودبه خودی کیست بارتولن

گاهی کیست یا آبسه بدون هیچ مداخله ای خودش می ترکد.

• ترکیدن خود به خودی می تواند درد و احساس فشار را کاهش دهد.
• ترشحی که خارج می شود ممکن است خونابه ای، چرکی یا بدبو باشد.
• محل باید با آب ملایم تمیز و سپس خشک نگه داشته شود.
• استفاده از شوینده های قوی یا دستکاری بیشتر محل توصیه نمی شود.
• اگر بعد از ترکیدن، درد، تب، ترشح بدبو یا تورم ادامه پیدا کند، مراجعه به پزشک لازم است.

نکته مهم: ترکیدن خودبه خودی همیشه به معنای بهبودی کامل نیست، چون ممکن است مسیر تخلیه دوباره بسته شود و کیست برگردد. همچنین بیمار نباید خودش کیست را با فشار دادن یا سوراخ کردن بترکاند، چون این کار می تواند باعث عفونت، خونریزی، آسیب بافتی یا افزایش احتمال عود شود.

مراقبت های بعد از تخلیه یا جراحی

مراقبت درست بعد از هر روش درمانی، از تخلیه ساده تا جراحی، نقش مهمی در بهبودی و کاهش احتمال عود دارد.

در همه موارد بالا، دستور پزشک معالج شما بر هر توصیه عمومی در این مقاله اولویت دارد، چون فقط پزشک شما شرایط دقیق شما را می داند.

کیست بارتولن در دختران مجرد

یکی از سوالات پرتکرار این است که آیا کسی که رابطه جنسی نداشته هم می تواند به کیست بارتولن مبتلا شود. پاسخ کوتاه این است: بله، ممکن است.

• این مشکل فقط در افراد دارای رابطه جنسی رخ نمی دهد و انسداد مجرای غده می تواند بدون هیچ ارتباطی به فعالیت جنسی اتفاق بیفتد.
• باکتری های غیرمقاربتی، مانند باکتری هایی که به طور طبیعی روی پوست یا در دستگاه گوارش وجود دارند، نیز می توانند در عفونی شدن کیست نقش داشته باشند.
• وجود این کیست به تنهایی هیچ نشانه ای از رابطه جنسی یا بیماری مقاربتی نیست.
• تشخیص قطعی علت، فقط از راه معاینه پزشکی امکان پذیر است، نه حدس و گمان.

کیست بارتولن در بارداری

وجود کیست بارتولن در دوران بارداری می‌تواند باعث نگرانی مادر شود، اما در بیشتر موارد جای نگرانی جدی وجود ندارد. یک کیست کوچک که درد، التهاب یا عفونت ایجاد نکرده باشد، معمولا روی روند بارداری یا سلامت جنین تأثیری نمی‌گذارد. نکته مهم این است که اگر کیست تغییر کند یا علائم آزاردهنده ایجاد شود، بررسی آن را به تعویق نیندازید.

در دوران بارداری به دلیل حساسیت بیشتر شرایط بدن، بهتر است هرگونه درد، تورم یا تغییر غیرطبیعی در ناحیه تناسلی با پزشک مطرح شود. مصرف خودسرانه دارو یا استفاده از روش‌های درمانی بدون تأیید پزشک هم توصیه نمی‌شود.

اگر کیست باعث ناراحتی شود، پزشک با توجه به اندازه کیست، وجود عفونت و مرحله بارداری، مناسب‌ترین روش برخورد را انتخاب می‌کند. در بسیاری از موارد، هدف اصلی کنترل درد، جلوگیری از عفونت و حفظ آرامش مادر است.

تاثیر بر رابطه جنسی و باروری

خود کیست بارتولن، به طور معمول، به تنهایی باعث ناباروری نمی شود. اما این موضوع به معنای بی اهمیت بودن اثرات آن روی زندگی روزمره نیست.

درد و التهاب ناشی از کیست یا آبسه می تواند رابطه جنسی را برای مدتی دشوار یا ناخوشایند کند. در این شرایط، بهتر است تا زمان ارزیابی پزشک و بهبود نسبی علائم، رابطه جنسی به تعویق بیفتد. اگر عفونت مقاربتی یا بیماری همراه دیگری هم وجود داشته باشد، آن بیماری می تواند اثرات جداگانه خودش را روی باروری داشته باشد که باید به طور مستقل با پزشک بررسی شود.

آیا کیست بارتولن مسری است؟

خود کیست بارتولن مسری نیست و از طریق تماس جسمی یا رابطه جنسی به فرد دیگری منتقل نمی شود.

نکته ای که باید به آن توجه کرد این است که اگر علت زمینه ای عفونی شدن کیست، یک عفونت مقاربتی باشد، آن عفونت مشخص (نه خود کیست) ممکن است قابل انتقال باشد. برای روشن شدن این موضوع، تنها راه قطعی انجام آزمایش تشخیصی عفونت های مقاربتی است، نه نتیجه گیری صرفا بر اساس وجود کیست.

راه های کاهش خطر کیست بارتولن

پیشگیری قطعی از این کیست همیشه ممکن نیست، چون علت اصلی انسداد مجرای غده در بسیاری از موارد به طور دقیق مشخص نیست. با این حال، چند اقدام ساده می تواند به کاهش خطر عفونی شدن کیست کمک کند:

• رعایت بهداشت ملایم ناحیه تناسلی، بدون استفاده از شوینده های قوی یا معطر
• خودداری از شستشوهای داخلی (دوش واژینال) و مواد شیمیایی تحریک کننده
• استفاده از روش های محافظتی مانند کاندوم در رابطه جنسی
• مراجعه زودهنگام به پزشک در صورت مشاهده هر گونه علامت عفونت
• خودداری از دستکاری، فشار دادن یا سوراخ کردن هر توده مشکوک
• پیگیری منظم پزشکی در صورت سابقه عود کیست یا آبسه

چه قرصی برای کیست بارتولن خوبه

در مواردی که این عارضه کوچک و غیرعفونی باشد، معمولا نیازی به مصرف قرص نیست و با روش های خانگی خودبه خود برطرف می شود. اما اگر کیست عفونی شود و به آبسه بارتولن تبدیل گردد، پزشک برای جلوگیری از گسترش عفونت، آنتی بیوتیک های خوراکی تجویز می کند. این داروها به کاهش التهاب و از بین بردن باکتری های عامل عفونت کمک کرده و روند بهبود را تسریع می کنند.

اگر پزشک تشخیص دهد که عفونت ناشی از باکتری و یا عفونت مقاربتی است، از قرص آنتی بیوتیک استفاده می شود. در جدول زیر، قرص هایی که برای درمان کیست بارتولن تجویز می شوند، را برایتان جمع آوری کرده ایم.

نکته مهم: همه موارد این کیست به آنتی بیوتیک نیاز ندارند. قبل از مصرف هر دارویی، حتما با پزشک مشورت کنید تا بر اساس وضعیت شما، مناسب ترین گزینه را تجویز کند.

پماد برای کیست بارتولن

پمادهای موضعی می توانند در درمان این مشکل موثر باشند، به ویژه زمانی که کیست عفونی شده باشد. این پمادها با کاهش التهاب و مبارزه با عفونت های باکتریایی به بهبود کیست کمک می کنند. استفاده از این پمادها باید تحت نظر پزشک متخصص باشد تا از اثربخشی و ایمنی آن ها اطمینان حاصل شود. در ادامه، برخی از پمادهای مناسب برای کیست بارتولن معرفی شده اند:

• پماد آنتی بیوتیک موپیروسین (Mupirocin):
• پماد باسیتراسین (Bacitracin):
• پماد مرهم سیاه (Ichthammol Ointment):
• پماد روغن درخت چای (Tea Tree Oil Ointment):
• پماد عسل و آلوئه ورا

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

در موارد زیر بهتر است بدون معطلی به پزشک مراجعه کنید:

• درد شدید یا رو به افزایش
• تب یا لرز
• تورم سریع طی چند ساعت یا چند روز
• قرمزی که در حال گسترش است
• ترشح چرکی یا بدبو
• مشکل جدی در نشستن یا راه رفتن
• توده ای که بعد از چند هفته همچنان باقی مانده
• عود مکرر کیست یا آبسه
• بارداری همراه با کیست یا آبسه بارتولن
• ضعف سیستم ایمنی (مانند بیماری های خاص یا مصرف داروهای سرکوب کننده ایمنی)
• سن بالای ۴۰ سال، به خصوص برای توده جدید
• توده ای که سفت، ثابت، نامنظم یا غیرمعمول به نظر می رسد

جمع بندی

کیست بارتولن مشکلی است که بسیاری از زنان با آن مواجه می شوند، اما تشخیص و درمان به موقع می تواند از بروز عوارض جدی تر جلوگیری کند. اگر کیست کوچک باشد و علائم خاصی ایجاد نکند، ممکن است نیازی به درمان نداشته باشد، اما در مواردی که کیست رشد کرده یا عفونی شده باشد، روش های درمانی مختلفی مانند مصرف آنتی بیوتیک، تخلیه پزشکی و در برخی موارد جراحی پیشنهاد می شود.