درمان گشادی مقعد | روش های درمانی خانگی و دارویی

آیا تاکنون به این فکر کرده اید که گشادی مقعد چگونه به وجود می آید و چرا برخی افراد با مشکل مقعد گشاد روبرو می شوند این موضوع ممکن است در نگاه اول پیچیده به نظر برسد اما واقعیت آن است که عضلات کانال مقعد گاهی به دلایل گوناگون دچار شل شدگی می شوند و این امر بر کیفیت زندگی و عزت نفس فرد تاثیر می گذارد

هدف ما این است که از زاویه ای علمی و کاربردی به موضوع نگاه کنیم تا بتوانید با آگاهی بیشتر این چالش را مدیریت کنید در ادامه توضیح می دهیم که چگونه می توان علائم را تشخیص داد و از عوارض احتمالی کاست و در نهایت با بهره گیری از روش های گوناگون از پیشرفت گشادی مقعد جلوگیری کنیم.

گشادی مقعد چیست

گشادی مقعد چیست این مشکل شل شدن و کاهش استحکام عضلات کانال مقعد است که در نتیجه فرد توانایی کنترل کامل دفع را از دست می دهد زمانی که عضلات نگهدارنده مقعد قدرت اولیه را نداشته باشند حرکات روده ممکن است بدون اراده انجام شود

علت اصلی را باید در تغییر ساختار و انعطاف پذیری عضلات اطراف کانال مقعد جستجو کرد این تغییرات ممکن است بر اثر فشارهای طولانی مدت اجابت مزاج نامناسب و یا ضعف عمومی عضلات کف لگن رخ دهد
در برخی افراد مسائل ژنتیکی و ساختاری نیز می تواند زمینه ساز این وضعیت باشد همچنین افزوده شدن عوامل محیطی همچون کم تحرکی بلندکردن اجسام سنگین و عدم توجه به حرکات صحیح روزمره به تدریج شرایط را برای ایجاد گشادی مقعد مهیا می سازد آشنایی با مشکلات مشابه مانند اسپاسم مقعدی چیست نیز دید جامعی از عملکرد این ناحیه ارائه می کند

What is anal stretching

کشش مقعدی می تواند برای کمک به کاهش فشار در عضلات اسفنکتر استفاده شود این روش باعث بهبود جریان خون و تسریع در بهبود زخمهای مقعدی خواهد شد
منبع: colorectalsurgerylondon

علت گشادی مقعد چیست؟

شل‌شدن مقعد بیشتر از اینکه به ظاهر دهانه آن مربوط باشد، نتیجه کاهش قدرت عضلات اسفنکتر یا آسیب عصب‌هایی است که دفع را کنترل می‌کنند. رابطه مقعدی همراه با آسیب، زایمان، جراحی و بیماری‌های عصبی از علت‌هایی هستند که روی عملکرد این عضلات اثر می‌گذارند.

گشادی مقعد بر اثر رابطه مقعدی

یکی از عوارض رابطه مقعدی مداوم گشادی مقعد است. البته یک بار رابطه مقعدی به‌ تنهایی به معنی گشادی دائمی مقعد نیست. عضلات اسفنکتر خاصیت انقباض دارند و بعد از فشار کوتاه‌مدت دوباره جمع می‌شوند. نگرانی زمانی بیشتر می‌شود که رابطه با فشار شدید، تکرار زیاد، درد، خونریزی یا آسیب به بافت همراه باشد.

مطالعات مشاهده‌ای بین رابطه مقعدی پذیرنده و افزایش احتمال نشت مدفوع ارتباط دیده‌اند، اما این ارتباط به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که هر فرد در اثر رابطه دچار آسیب دائمی می‌شود. شدت فشار، دفعات رابطه، وجود آسیب قبلی و وضعیت عضلات کف لگن در نتیجه نقش دارند.

درد ماندگار، خونریزی، نشت گاز یا کاهش کنترل دفع بعد از رابطه، نشانه‌هایی هستند که به بررسی نیاز دارند. ظاهر مقعد به‌تنهایی معیار خوبی برای تشخیص آسیب نیست.

شل‌شدن مقعد بعد از زایمان

در زایمان طبیعی فشار زیادی به عضلات کف لگن و اسفنکتر مقعد وارد می‌شود. پارگی‌های عمیق، استفاده از ابزارهای زایمان و تولد نوزاد با وزن بالا می‌توانند به این عضلات یا عصب‌های اطراف آن‌ها آسیب بزنند.

این آسیب همیشه بلافاصله خودش را نشان نمی‌دهد. بعضی افراد بعد از زایمان در نگه‌داشتن گاز مشکل دارند و در برخی دیگر نشت مدفوع ماه‌ها یا حتی سال‌ها بعد شروع می‌شود. زایمان یکی از علت‌های شناخته‌شده ضعف عضلات اطراف مقعد و بی‌اختیاری مدفوع است.

گشادی مقعد بعد از جراحی

جراحی‌های بواسیر، فیستول، شقاق، آبسه و سایر عمل‌های ناحیه مقعد در نزدیکی عضلات اسفنکتر انجام می‌شوند. اگر بخشی از عضله آسیب ببیند یا بافت زخم روی حرکت آن اثر بگذارد، قدرت کنترل دفع کاهش پیدا می‌کند.

این عارضه بعد از هر جراحی اتفاق نمی‌افتد و نوع عمل، وسعت بیماری و وضعیت قبلی عضلات در آن نقش دارند. شروع نشت گاز یا مدفوع بعد از جراحی باید بررسی شود تا مشخص شود مشکل از آسیب عضله، عصب یا عارضه دیگری مثل اسهال و التهاب است. جراحی‌های مقعدی از علت‌های شناخته‌شده اختلال کنترل دفع به شمار می‌روند.

آسیب عصبی

عمل باز و بسته‌شدن مقعد فقط به عضلات وابسته نیست؛ عصب‌ها هم باید احساس پرشدن رکتوم و فرمان انقباض را درست منتقل کنند. آسیب این عصب‌ها باعث می‌شود فرد دیرتر متوجه نیاز به دفع شود یا نتواند عضلات را با قدرت کافی منقبض کند.

آسیب نخاعی، سکته مغزی، دیابت، ام‌اس، بعضی جراحی‌های لگن و آسیب‌های زایمانی روی عملکرد این عصب‌ها اثر می‌گذارند. در چنین شرایطی، فرد بیشتر از تغییر ظاهر مقعد، با نشت ناخواسته گاز، مخاط یا مدفوع روبه‌رو می‌شود.

علائم گشادی مقعد چیست؟

گشادی مقعد بیشتر از اینکه فقط با ظاهر ناحیه مشخص شود، خودش را با تغییر در عملکرد عضلات و کنترل دفع نشان می‌دهد. خیلی از افراد تصور می‌کنند بازتر شدن ظاهر مقعد به معنی گشادی است، اما نشانه اصلی، کاهش توانایی عضلات برای نگه داشتن گاز و مدفوع است.

نشت گاز بدون کنترل

یکی از اولین نشانه‌های ضعف دریچه مقعد، سخت شدن کنترل خروج گاز است. فرد متوجه می‌شود که مثل قبل نمی‌تواند خروج گاز را به تأخیر بیندازد یا در بعضی مواقع بدون اختیار این اتفاق رخ می‌دهد.

نشت مدفوع یا بی‌اختیاری دفع

وقتی عضلات مقعد قدرت کافی برای بسته نگه داشتن دریچه را نداشته باشند، مقدار کمی مدفوع یا لکه‌های مدفوع ممکن است بدون قصد دفع خارج شود. این مشکل در بعضی افراد هنگام سرفه، عطسه، ورزش یا فعالیت‌های سنگین بیشتر دیده می‌شود.

کاهش توانایی نگه داشتن مدفوع

فرد احساس می‌کند زمانی که نیاز به دفع دارد، فرصت کمتری برای رسیدن به سرویس بهداشتی دارد. در این حالت کنترل دفع نسبت به گذشته سخت‌تر می‌شود و نگه داشتن مدفوع برای مدت طولانی دشوار خواهد بود.

احساس شل شدن یا باز ماندن مقعد

بعضی افراد احساس می‌کنند دهانه مقعد مثل قبل جمع نمی‌شود یا حالت شل‌تری پیدا کرده است. این احساس معمولاً زمانی بیشتر جلب توجه می‌کند که همراه با کاهش کنترل گاز، نشت ترشحات یا تغییر در عملکرد دفع باشد.

عوارض درمان نکردن گشادی مقعد

عوارض بیماری گشادی مقعد تنها به خروج ناخواسته مدفوع محدود نمی شود این مشکل می تواند منجر به زخم التهابات و عفونت های مکرر در این ناحیه شود و فرد را از نظر جسمی تحت فشار قرار دهد همچنین عوارض بیماری گشادی مقعد از نظر روانی نیز آشکار است فرد ممکن است به علت از دست دادن کنترل طبیعی احساس شرم و خجالت نماید و این امر می تواند منجر به کاهش عزت نفس و انزوای اجتماعی گردد

در صورت بی توجهی به این عوارض خطرات دیگری نیز بروز می کند مثلا ممکن است دردهای ممتد حالت مزمن پیدا کرده و مشکلات مرتبط با سلامتی مثل علت سوزش مقعدی را نیز افزایش دهد

• با شناسایی به موقع علائم و آغاز درمان می توان از بروز زخم های عمیق و عفونت های دردناک پیشگیری نموده و شرایط را بهبود بخشید
• آگاهی از جنبه های روانی مرتبط با این عارضه فرد را به سوی دریافت کمک تخصصی از مشاوران ترغیب می کند و از افت اعتماد به نفس او می کاهد
• تقویت بهداشت فردی و استفاده از روش های علمی در مراقبت روزانه به کاهش عوارض و جلوگیری از پیشرفت مشکل یاری می رساند
• تغییر سبک زندگی و اجتناب از انجام کارهای سنگین با کاهش فشار بر عضلات مقعد از شکل گیری عوارض شدید جلوگیری می نماید
• فراگیری روش های درمانی تکمیلی و کاربردی مانند تمرینات تقویتی مانع از وخامت اوضاع شده و روند بهبودی را تسهیل می کند

تشخیص گشادی مقعد

ظاهر مقعد به‌ تنهایی نشان نمی‌دهد که عضلات آن ضعیف شده‌اند. شکل چین‌های پوستی، تیرگی ناحیه یا بازشدن کوتاه‌ مدت دهانه مقعد هنگام دفع، معیار تشخیص نیست. چیزی که بیشتر اهمیت دارد، عملکرد عضلات است؛ یعنی فرد تا چه اندازه می‌تواند خروج گاز و مدفوع را کنترل کند.

پزشک ابتدا درباره علائم سؤال می‌کند؛ برای مثال، نشت گاز یا مدفوع از چه زمانی شروع شده، آیا فرد قبل از دفع احساس نیاز دارد، علائم بعد از زایمان، جراحی یا آسیب به وجود آمده‌اند و یبوست یا اسهال هم وجود دارد یا نه. همین اطلاعات در بسیاری از موارد مسیر تشخیص را روشن می‌کنند.

معاینه مقعد

در مرحله بعد، ظاهر ناحیه و قدرت عضلات بررسی می‌شود. پزشک از فرد می‌خواهد عضلات مقعد را منقبض کند تا قدرت بستن دریچه و میزان کنترل آن مشخص شود. معاینه انگشتی هم اطلاعاتی درباره قدرت اسفنکتر، وجود توده، افتادگی رکتوم یا آسیب‌های قبلی می‌دهد.

مانومتری مقعد

اگر ضعف عضلات یا اختلال دفع مطرح باشد، مانومتری آنورکتال انجام می‌شود. این آزمایش فشار عضلات مقعد را در حالت استراحت و هنگام انقباض اندازه می‌گیرد. همچنین مشخص می‌کند رکتوم تا چه اندازه پرشدن را حس می‌کند و عضلات هنگام دفع هماهنگ عمل می‌کنند یا نه.

سونوگرافی و بررسی عصب‌ها

وقتی پزشک به پارگی یا آسیب اسفنکتر شک داشته باشد، سونوگرافی داخل مقعد یا تصویربرداری به دیدن ساختار عضلات کمک می‌کند. الکترومیوگرافی هم برای بررسی عملکرد عصب‌ها و عضلات کف لگن به کار می‌رود.

همه افراد به این آزمایش‌ها نیاز ندارند. در موارد خفیف، شرح حال و معاینه پاسخ کافی می‌دهند؛ بررسی‌های دقیق‌تر بیشتر زمانی انجام می‌شوند که نشت مدفوع ادامه دارد، قدرت عضلات پایین است یا علائم بعد از زایمان، جراحی و آسیب شروع شده‌اند.

درمان خانگی گشادی مقعدی

درمان خانگی گشادی مقعدی همچنین با کاهش فشارهای روزانه بر عضلات این ناحیه همراه است استفاده از نشیمنگاه مناسب اجتناب از نشستن های طولانی مدت و تلاش برای مدیریت صحیح الگوی اجابت مزاج کمک شایانی می نماید
برای درمان خانگی گشادی مقعدی با آگاهی از علائم اولیه و دریافت توصیه های ساده خانگی در مراحل ابتدایی می توان از پیشرفت مشکل جلوگیری کرد و در صورت نیاز به پزشک مراجعه نمود تا از درمان های پیشرفته تر استفاده شود

• گنجاندن میوه ها سبزی ها و حبوبات سرشار از فیبر در رژیم غذایی فشار کمتری بر کانال مقعد وارد کرده و مسیر دفع را هموار می سازد
• تمرکز بر حرکات کگل و تقویت عضلات کف لگن به مرور زمان قدرت نگهداری کانال مقعد را افزایش داده و علائم را کاهش می دهد
• تنظیم زمان اجابت مزاج و اجتناب از زور زدن بیش از حد تا حد زیادی از تشدید گشادی جلوگیری می کند و فرد را از دردهای آتی مصون می دارد

پماد برای گشادی مقعدی

پماد برای گشادی مقعدی از روش های کمکی برای بهبود گشادی مقعدی است این پمادها اغلب حاوی ترکیباتی هستند که التهابات را کاهش می دهند و بافت آسیب دیده را تسکین می دهند

پماد برای گشادی مقعدی همچنین به بهبود جریان خون موضعی کمک کرده و روند ترمیم بافت های ناحیه را سرعت می بخشد استفاده منظم از چنین پمادها می تواند در کنار سایر اقدامات به نتیجه مطلوب منجر شود البته انتخاب پماد مناسب باید با مشورت پزشک انجام شود ترکیبات پماد متناسب با شرایط فردی تعیین می شوند و استفاده صحیح و مداوم از آن همراه با مراقبت های دیگر مزایای بیشتری به دنبال خواهد داشت

جمع بندی

گشادی مقعد یک مشکل رایج اما کمتر شناخته شده است که می تواند آثار منفی بر کیفیت زندگی فرد بر جای گذارد این وضعیت زمانی بروز می کند که عضلات کانال مقعد استحکام و انعطاف پذیری خود را از دست بدهند و در نتیجه فرد توان کنترل کامل دفع را نداشته باشد علائم به تدریج آشکار می شوند و از نشت خفیف مدفوع تا درد و ناراحتی مزمن در ناحیه مقعد متغیر هستند این مشکل علاوه بر جنبه های جسمی دارای ابعاد روانی نیز هست و می تواند شرم و خجالت انزوای اجتماعی و افت اعتماد به نفس را به همراه داشته باشد

برای جلوگیری از گشادی مقعد ابتدا باید علت را درک کرد فشارهای ناشی از یبوست زور زدن مداوم یا الگوهای نادرست اجابت مزاج از جمله عوامل اصلی هستند بهبود تغذیه مصرف کافی فیبر و انجام ورزش های هدفمند تقویت کننده کف لگن از جمله حرکات کگل از راهکارهای ساده و موثر برای پیشگیری به شمار می آیند انتخاب روش های خانگی مانند استفاده از حمام گرم رعایت بهداشت مناسب و پرهیز از نشستن های طولانی مدت نیز فشار بر کانال مقعد را کاهش داده و از تشدید مشکل جلوگیری می کند

در مواردی که شدت علائم بیشتر است مصرف پمادهای تخصصی زیر نظر پزشک و در صورت نیاز مداخلات تخصصی تر مطرح می شود ترکیب روش های خانگی و حرفه ای به همراه توجه به علائم در مراحل اولیه می تواند از ایجاد عوارض پیچیده تر جلوگیری کند شناخت زودهنگام علل علائم و استفاده از راهکارهای درمانی مناسب کلید موفقیت در کنترل و مدیریت این وضعیت است

سوالات متداول گشادی مقعدی