خون در ادرار و انواع علت آن + درمان

دیدن خون در ادرار برای هر کسی می تواند لحظه ای پر از نگرانی باشد. رنگ ادرار که ناگهان به صورتی، قرمز یا حتی قهوه ای تیره تغییر می کند، اولین چیزی است که ذهن را به سمت بدترین احتمالات می برد. اما واقعیت این است که ادرار خونی، یا در اصطلاح پزشکی هماچوری، همیشه به معنای یک بیماری خطرناک نیست و طیف گسترده ای از علت ها، از یک عفونت ساده مثانه گرفته تا یک جلسه ورزش سنگین، می توانند پشت این نشانه باشند.

کلینیک پیکاطب با ارائه خدمات تخصصی در زمینه بیماری‌های ناحیه تناسلی، به تشخیص و درمان مشکلاتی مانند زگیل تناسلی با روش‌های نوین می‌پردازد. در صورت مشاهده هرگونه تغییر یا ضایعه غیرطبیعی در این ناحیه، می‌توانید برای بررسی دقیق و انتخاب بهترین روش درمان با متخصصان ما مشورت کنید. برای اطلاعات بیشتر به صفحه درمان زگیل تناسلی مراجعه کنید.

علت ها و دلایل خون در ادرار

خون در ادرار می تواند از هر نقطه ای در مسیر دستگاه ادراری سرچشمه بگیرد؛ از کلیه ها که ادرار در آن ها ساخته می شود تا حالب ها، مثانه و مجرای خروجی ادرار. به همین دلیل فهرست علت های آن هم بسیار متنوع است و از موارد بی خطر تا بیماری های جدی تر را در بر می گیرد.

Cleveland Clinic در این باره چنین توضیح می دهد:

“Many things can cause blood in your urine, but you shouldn’t ignore it.”

ترجمه: علت های زیادی می توانند باعث دیدن خون در ادرار شوند، اما نباید آن را نادیده گرفت.  

شایع ترین علت هایی که پزشکان در مراجعه کنندگان با این نشانه می بینند را می توان در جدول زیر خلاصه کرد:

جدا از این موارد، مصرف برخی دارو ها مانند رقیق کننده های خون، فعالیت ورزشی طولانی، ضربه به ناحیه کمر یا شکم، و حتی خوردن برخی غذا ها مثل چغندر می توانند رنگ ادرار را تغییر دهند بدون آنکه خون ریزی واقعی رخ داده باشد. به همین علت اولین قدم همیشه یک آزمایش ادرار ساده است تا مشخص شود آیا رنگ قرمز ناشی از گلبول های قرمز خون است یا نه.

گاهی افراد خون‌ریزی مقعدی یا خون در مدفوع را با خون در ادرار اشتباه می‌گیرند؛ به همین دلیل مشخص کردن محل دقیق خروج خون اهمیت زیادی دارد.

علت خون در ادرار زنان نشانه چیست

وجود خون در ادرار بانوان ممکن است گاهی یک مسئله ساده و قابل درمان و گاهی هم نشانه ای از مشکلات جدی تر باشد که نیازمند رسیدگی فوری پزشکی است. یکی از شایع ترین دلایل خون در اِدرار زنان، عفونت دستگاه ادراری (UTI) است. در این شرایط باکتری ها از طریق مجرای ادراری وارد مثانه شده و موجب التهاب، سوزش ادرار، درد زیر شکم و حتی دفع خون از ادرار می شوند. این عفونت ها به دلیل آناتومی خاص دستگاه ادراری در زنان نسبت به مردان شایع تر هستند و درمان نکردن به موقع آن ها می تواند به مشکلات جدی تری منجر شود.

از دیگر دلایل مختص خون در اِدرار بانوان، مشکلات مربوط به دستگاه تناسلی و لگنی است. برای مثال در بیماری هایی مانند فیستول واژن یا آندومتریوز ممکن است خونریزی در مثانه رخ دهد و خون دیده شود. همچنین در بعضی موارد شدیدتر، آسیب به عضلات لگن و اعصاب آن ممکن است علاوه بر مشکلات ادراری مثل خونریزی و سوزش، باعث علائم آزاردهنده دیگری مانند بی اختیاری مدفوع شود.

البته دلایل دیگری هم برای وجود خون بین ادرار در زنان مطرح است که اختصاصا برای خانم ها رخ می دهد یا در آن ها شایع تر است. در ادامه ۱۰ علت اختصاصی یا شایع تر خونِ در ادرار زنان را ذکر می کنیم:

• عفونت های زنانه و التهاب واژن: التهاب شدید واژن یا عفونت های قارچی و باکتریایی واژن می توانند موجب سوزش و خونریزی خفیف شده و به ادرار منتقل شوند.
• فیستول واژن: ایجاد ارتباط غیرطبیعی بین مثانه و واژن که ممکن است با مشاهده خون همراه باشد.
• آندومتریوز: رشد غیرطبیعی بافت رحمی در مثانه یا دستگاه ادراری می تواند باعث خونریزی و مشاهده ادرارِ خونی شود.
• عفونت های مقاربتی (STI): برخی عفونت های مقاربتی مثل کلامیدیا و گونوره باعث التهاب و خونریزی در مجاری ادراری می شوند.
• آتروفی واژن در زنان یائسه: خشکی و نازک شدن بافت واژن در دوران یائسگی باعث خونریزی جزئی و عارضه هماچوری زنان می شود.
• بارداری: در دوران بارداری، فشار رحم بر مثانه ممکن است باعث افزایش عفونت های ادراری و خون در ادرار شود.
• سرطان دهانه رحم یا رحم: در موارد نادر، وجود توده سرطانی در دهانه رحم یا رحم می تواند منجر به خونریزی در ادرار شود.
• پرولاپس یا افتادگی رحم و مثانه: این حالت می تواند باعث ایجاد فشار غیرطبیعی روی مثانه و خونریزی جزئی شود.
• سندروم مثانه دردناک (سیستیت بینابینی): بیماری مزمنی که با التهاب شدید مثانه، سوزش ادرار و خون بین ادرار همراه است و در زنان شیوع بیشتری دارد.
• کیست های تخمدانی و مشکلات رحمی: کیست های بزرگ یا مشکلات مرتبط با رحم و تخمدان ها گاهی می توانند فشار بر مثانه ایجاد کرده و موجب خونریزی جزئی در ادرار شوند.

در هر صورت اگر متوجه وجود ادرار خونی، به ویژه همراه با علائم آزاردهنده مانند سوزش ادرار یا تکرر ادرار شدید، به هیچ عنوان آن را نادیده نگیرید زیرا ممکن است عفونت کلامیدیا باشد و برای تشخیص و درمان موثر به متخصص اورولوژی مراجعه کنید.

خون در ادرار دختر نشانه چیست؟

مشاهده خون در ادرار دختران، به خصوص در سنین نوجوانی و جوانی، می تواند دلایل خاصی داشته باشد که حتما باید بررسی شوند. گاهی هماچوری در دختران ناشی از عفونت دستگاه ادراری (UTI) یا التهاب مثانه است که علاوه بر خونریزی، علائم دیگری مانند سوزش ادرار، احساس درد در زیر شکم یا تکرر ادرار را نیز ایجاد می کند.

همچنین در دخترانی که فعالیت ورزشی شدیدی دارند یا دچار آسیب جزئی در ناحیه لگن شده اند، ممکن است ادرار همراه با خون داشته باشند. در موارد بسیار نادرتر، مشکلاتی مانند بیماری های مادرزادی کلیه و یا اختلالات سیستم ایمنی نیز مطرح است. در صورت تکرار مشاهده این علائم، مراجعه به متخصص زنان و انجام آزمایش های تکمیلی مانند تست پاپ اسمیر (برای اطمینان از سلامت عمومی دستگاه تناسلی) و سونوگرافی کلیه و مثانه توصیه می شود.

ادرار خونی در بارداری

خون در ادرار در دوران بارداری بسیاری از خانم های باردار را دچار نگرانی می کند. این عارضه به دلیل فشار رحم بر روی مثانه و حالب ها بسیار شایع است و اغلب به علت عفونت های ادراری در این دوران اتفاق می افتد. توجه داشته باشید که هر نوع خونریزی ادراری در دوران بارداری باید جدی گرفته شود، زیرا عفونت های درمان نشده می توانند خطراتی را برای مادر و جنین به همراه داشته باشند.

شایع ترین علت این عارضه، عفونت های ادراری ناشی از فشار جنین و رحم در حال رشد بر مثانه است. گاهی نیز مشکلاتی مثل سنگ کلیه، التهاب کلیه یا حتی مصرف داروهایی مثل آسپرین (برای پیشگیری از فشار خون بارداری) می توانند عامل این عارضه باشند. توجه کنید که معمولا مصرف آسپرین در دوزهای پایین که پزشک برای شما تجویز کرده، علت شایعی برای هماچوری نیست، اما در موارد نادری می تواند یک عامل باشد.

در این شرایط، پزشک متخصص زنان ضمن بررسی علت دقیق برای بررسی و راهکارهایی که برای درمان پیشنهاد می دهند عبارت اند از:

• انجام آزمایش ادرار و کشت ادرار: بررسی عفونت های ادراری و تشخیص دقیق باکتری عامل.
• سونوگرافی دقیق کلیه ها و مثانه: بررسی سنگ یا هر نوع انسداد احتمالی.
• مشورت مجدد با پزشک در مورد ادامه مصرف آسپرین: بررسی ارتباط احتمالی دارو با خونریزی.
• نوشیدن آب و مایعات فراوان: کاهش احتمال عفونت های ادراری و کمک به دفع سنگ های احتمالی.
• بررسی دقیق علائم همراه: توجه به علائمی مثل تب، لرز، کمردرد یا سوزش ادرار و گزارش به پزشک.
• رعایت بهداشت فردی: برای جلوگیری از گسترش عفونت در دوران بارداری.

علت خون در ادرار مردان نشانه چیست

در مردان، به خصوص افراد بالای چهل سال، مشکلات پروستات یکی از علت های شایع ادرار خونی به شمار می رود. با این حال این تنها دلیل نیست؛ عفونت مجاری ادراری، سنگ کلیه، التهاب مثانه، و در سنین بالاتر احتمال تومور های مثانه یا کلیه هم باید بررسی شوند.

یکی از تفاوت های مهم بین مردان و زنان این است که در آقایان، به دلیل ساختار طولانی تر مجرای ادرار، عفونت های ادراری ساده کمتر رخ می دهند. به همین دلیل دیدن خون در ادرار در مردان جوان تر و بدون علت مشخص، اغلب نیاز به بررسی دقیق تری از سوی اورولوژیست دارد. ورزش سنگین مانند دویدن طولانی مدت هم می تواند در برخی مردان باعث ادرار خونی موقت شود که خود به خود برطرف می شود.

ارتباط ادرار خونی و پروستات

بزرگی خوش خیم پروستات، که با نام اختصاری BPH شناخته می شود، یکی از شایع ترین دلایل خون در ادرار در مردان میانسال و مسن است. با بزرگ شدن غده پروستات، فشار روی مجرای ادرار و عروق اطراف آن افزایش می یابد و همین موضوع می تواند باعث پارگی رگ های کوچک و ورود خون به ادرار شود.

بر پایه اطلاعات موسسه ملی دیابت و بیماری های گوارشی و کلیوی آمریکا، بیش از نیمی از مردان در دهه شصتم زندگی خود درجاتی از علائم بزرگی پروستات را تجربه می کنند و این رقم در دهه های هفتم و هشتم زندگی حتی بیشتر هم می شود. التهاب پروستات یا پروستاتیت نیز می تواند علت دیگری باشد، به خصوص وقتی ادرار خونی با درد لگن یا سوزش ادرار همراه شود. درمان بسته به علت اصلی می تواند شامل دارو های شل کننده مجرای ادرار، آنتی بیوتیک برای عفونت، یا در موارد شدیدتر جراحی باشد.

درد پهلو و خون در ادرار نشانه چیست

وقتی ادرار خونی با درد شدید و ناگهانی در پهلو یا کمر همراه شود، اولین احتمالی که پزشکان بررسی می کنند سنگ کلیه است. این درد که گاهی به کشاله ران هم منتشر می شود، زمانی رخ می دهد که سنگ در مسیر حالب گیر می کند و مانع عبور طبیعی ادرار می شود. همزمان با تلاش بدن برای دفع سنگ، دیواره داخلی حالب ممکن است خراش بردارد و همین موضوع باعث دیده شدن خون در ادرار می شود.

علت های دیگر درد پهلو همراه با ادرار خونی عبارتند از:

• عفونت کلیه، یا پیلونفریت، که به طور معمول با تب و لرز هم همراه است
• کیست های کلیوی که در برخی افراد بزرگ یا عفونی می شوند
• انسداد مجاری ادراری به هر دلیلی، از جمله لخته خون یا تومور
• در موارد نادر، مشکلی به نام سندرم فندق شکن که در آن یکی از رگ های کلیه تحت فشار قرار می گیرد

خون در ادرار اطفال

دیدن خون در ادرار فرزند برای هر والدینی نگران کننده است، اما خوشبختانه در بسیاری از کودکان علت آن جدی نیست. عفونت مجاری ادراری شایع ترین علت در این گروه سنی است، به خصوص در دختربچه ها. ورزش شدید، ضربه هنگام بازی، و حتی برخی دارو ها هم می توانند باعث این حالت شوند.

با این حال، در گروهی از کودکان علت زمینه ای تخصصی تر است. بیماری هایی مانند نفروپاتی IgA، که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه به بافت کلیه حمله می کند، یا التهاب گلومرول پس از یک عفونت گلودرد استرپتوکوکی، از جمله علت هایی هستند که پزشک اطفال یا نفرولوژیست کودکان باید آن ها را رد کند. سابقه خانوادگی بیماری کلیوی هم نکته مهمی است که والدین باید در مراجعه به پزشک ذکر کنند.

ادرار خونی در پسربچه

در پسر بچه ها، جدا از علت های عمومی که در بالا اشاره شد، چند نکته اختصاصی وجود دارد. ضربه به بیضه یا ناحیه تناسلی حین بازی و ورزش می تواند باعث ادرار خونی شود، بدون اینکه این موضوع به تنهایی نشانه آسیب جدی باشد. تنگی مادرزادی مجرای ادرار هم یکی دیگر از علت هایی است که بیشتر در پسران دیده می شود و ممکن است باعث دشواری در دفع ادرار همراه با خون شود.

اگر پسربچه ای علاوه بر خون در ادرار، درد بیضه یا تورم ناگهانی داشته باشد، باید هر چه سریع تر به اورژانس مراجعه کرد، چون این ترکیب می تواند نشانه پیچ خوردگی بیضه باشد؛ وضعیتی که به مداخله سریع پزشکی نیاز دارد.

خون در ادرار نوزاد تازه متولد شده دختر

در روز های نخست زندگی، بسیاری از والدین با دیدن لکه صورتی یا قرمز در پوشک نوزاد دختر خود دچار نگرانی می شوند، در حالی که در بخش بزرگی از موارد این پدیده هیچ ربطی به خون واقعی ندارد. کریستال های اورات، که از تغلیظ طبیعی ادرار نوزاد در روز های اول به وجود می آیند، می توانند رنگی شبیه به آجر یا نارنجی روی پوشک ایجاد کنند.

نکته اختصاصی نوزادان دختر این است که به دلیل خروج ناگهانی هورمون های مادر از بدن نوزاد بعد از تولد، مقدار کمی خون ریزی واژینال به نام خون ریزی قطع هورمونی هم در هفته اول زندگی طبیعی است و نباید آن را با خون در ادرار اشتباه گرفت. جدول زیر به تشخیص این دو حالت از خون واقعی کمک می کند:

اگر لکه ها بعد از روز چهارم یا پنجم همچنان ادامه داشته باشند، یا نوزاد نشانه هایی مثل کم شدن تعداد پوشک های خیس، بی حالی یا تب داشته باشد، باید بدون فوت وقت با پزشک اطفال تماس گرفت.

خون در ادرار نوزاد تازه متولد شده پسر

در نوزادان پسر، علت اصلی لکه های رنگی در پوشک، مانند نوزادان دختر، بیشتر همان کریستال های اورات است که به طور کامل طبیعی است و با افزایش تعداد دفعات شیردهی طی یک تا دو روز از بین می رود. از آنجا که خون ریزی قطع هورمونی مخصوص نوزادان دختر است، دیدن هر گونه خون ریزی واقعی در ناحیه تناسلی پسران باید جدی تر گرفته شود.

یکی از نکاتی که در پسران تازه متولد شده باید مورد توجه قرار گیرد، دوران بعد از ختنه است. مقدار بسیار کمی خون ریزی در یک تا دو روز اول بعد از ختنه طبیعی است، اما اگر خون ریزی زیاد، مداوم یا همراه با تورم شدید باشد، باید سریع با پزشک تماس گرفت. در غیر این موارد، اگر پوشک نوزاد پسر رنگ قرمز یا صورتی داشته باشد و با افزایش شیردهی و تعداد پوشک های خیس برطرف نشود، بهتر است آزمایش ادرار برای اطمینان انجام شود.

خون در ادرار و تب

ترکیب خون در ادرار و تب در بیشتر موارد می‌تواند نشانه‌ای از عفونت ادراری باشد، به‌خصوص زمانی که عفونت از مثانه به سمت کلیه‌ها گسترش پیدا کرده باشد. این وضعیت که پیلونفریت نام دارد، معمولا با علائمی مانند لرز، درد پهلو، حالت تهوع و احساس بیماری عمومی همراه است و نسبت به عفونت ساده مثانه نیاز به درمان سریع‌تری دارد.

• در برخی موارد پیلونفریت ممکن است نیاز به بستری شدن داشته باشد.
• وجود علائم زیر نیازمند مراجعه فوری به مراکز درمانی است:
  • تب بالا
  • لرز شدید
  • گیجی
  • افت فشار خون

این نشانه‌ها می‌توانند خطر پیشرفت عفونت به سمت سپسیس (عفونت خون) را نشان دهند. در کودکان و سالمندان این ترکیب علائم باید با حساسیت بیشتری بررسی شود، زیرا نشانه‌های عفونت در این گروه‌ها ممکن است کمتر واضح باشد.

خون در ادرار افراد دیابتی

افراد مبتلا به دیابت، به خصوص کسانی که سال های زیادی با این بیماری زندگی کرده اند، بیشتر از جمعیت عمومی در معرض خون در ادرار قرار دارند. یکی از دلایل اصلی این است که قند خون بالا در طول زمان به رگ های کوچک کلیه آسیب می زند، وضعیتی که نفروپاتی دیابتی نام دارد. پژوهش ها نشان داده اند بیمارانی که همراه با نفروپاتی دیابتی دچار ادرار خونی هم می شوند، در مقایسه با بیمارانی که فقط نفروپاتی دارند، خطر بیشتری برای پیشرفت به سمت نارسایی پیشرفته کلیه دارند.

جدا از آسیب مستقیم کلیه، افراد دیابتی به علت ضعف سیستم ایمنی و قند بالای ادرار، بیشتر در معرض عفونت های مجاری ادراری قرار دارند که خود یکی از علت های شایع ادرار خونی است. به همین دلیل کنترل دقیق قند خون و انجام منظم آزمایش ادرار برای این گروه از بیماران اهمیت ویژه ای دارد و می تواند از پیشرفت آسیب کلیوی جلوگیری کند.

خون در ادرار بعد از عمل سنگ کلیه

دیدن خون در ادرار بعد از عمل هایی مانند سنگ شکنی با امواج، حالب بینی با لیزر یا خارج کردن سنگ از راه پوست، طبیعی است و اغلب چند روز تا حداکثر دو هفته طول می کشد. این خون ریزی به دلیل تحریک و التهاب موقتی بافت داخلی حالب و کلیه در حین عبور ابزار جراحی رخ می دهد و با گذشت زمان و بهبود بافت به تدریج کم رنگ تر و در نهایت قطع می شود.

اگر برای بیمار استنت، یعنی لوله نگهدارنده حالب، گذاشته شده باشد، ممکن است تا زمان خارج کردن آن، که به طور معمول بین پنج تا چهارده روز بعد از عمل انجام می شود، مقداری خون یا رنگ صورتی در ادرار دیده شود. نوشیدن آب فراوان به رقیق شدن ادرار و کاهش احتمال تشکیل لخته کمک می کند. اما اگر خون ریزی شدید باشد، لخته های بزرگ دفع شود، یا رنگ ادرار بعد از دو هفته هنوز روشن نشده باشد، تماس با پزشک جراح ضروری است.

علت خون در ادرار بعد از عمل جراحی

ادرار خونی بعد از عمل جراحی می‌تواند به دلایل مختلفی رخ دهد و معمولا موقتی است. این حالت بیشتر به دلیل تحریک یا آسیب سطحی بافت‌های دستگاه ادراری در حین جراحی یا به دنبال استفاده از سوند ادراری ایجاد می‌شود.

برخی از جراحی‌هایی که ممکن است باعث ادرار خونی شوند:

• • جراحی سنگ کلیه
  • جراحی پروستات
  • جراحی مثانه
  • عمل‌های زنان و زایمان
  • برخی جراحی‌های غیرمرتبط با دستگاه ادراری
• هرچه محل جراحی به دستگاه ادراری نزدیک‌تر باشد، احتمال مشاهده ادرار خونی بیشتر است.

تیم جراحی به طور معمول پیش از ترخیص بیمار توضیح می دهد که چه میزان خون ریزی طبیعی محسوب می شود و چه زمانی باید نگران شد. نوشیدن مایعات کافی و اجتناب از فعالیت سنگین در روز های اول بعد از عمل، به کاهش این نشانه کمک می کند.

چه مقدار خون در ادرار خطرناک است

یکی از سوال هایی که بیشتر بیماران می پرسند این است که چه مقدار خون در ادرار جای نگرانی دارد. پاسخ کوتاه این است که مقدار خون به تنهایی معیار خوبی برای قضاوت نیست، چون حتی مقدار بسیار کمی خون، در حدود یک میلی لیتر، می تواند کل رنگ ادرار را به صورتی یا قرمز تغییر دهد بدون آنکه خون ریزی زمینه ای جدی باشد.

پزشکان ادرار خونی را به دو دسته اصلی تقسیم می کنند:

نکته مهم تر از حجم خون، همراه بودن آن با نشانه های دیگر است. اگر خون در ادرار همراه با لخته، درد شدید، تب یا ناتوانی در دفع ادرار باشد، باید آن را جدی تر گرفت. در مقابل، یک مورد خفیف و بدون علامت دیگر که فقط در آزمایش دوره ای دیده می شود، اغلب نیاز به اقدام فوری ندارد اما همچنان باید پیگیری شود.

نظر پزشک: در تجربه بالینی، بخش زیادی از بیمارانی که برای اولین بار رنگ صورتی یا قرمز ادرار خود را می بینند دچار نگرانی شدید می شوند، در حالی که در بسیاری از موارد علت چیزی به سادگی یک عفونت خفیف یا حتی مصرف یک ماده غذایی خاص است. نکته ای که پزشکان همیشه روی آن تاکید دارند این است که رنگ ادرار به تنهایی نمی تواند علت را مشخص کند و تنها آزمایش دقیق و بررسی بالینی است که تصویر واقعی را نشان می دهد. به همین دلیل حتی اگر خون ریزی فقط یک بار دیده شود و دوباره تکرار نشود، باز هم بهتر است آزمایش ادرار انجام شود، چون گاهی نشانه های مهم فقط در همان یک نوبت خودشان را نشان می دهند.

علت هرکدام از رنگ های ادرار

رنگ ادرار در حالت طبیعی به رنگ زرد روشن یا کاهی است، اما هنگامی که دچار ادرار خونی (هماچوری) شوید، رنگ آن می تواند از صورتی روشن تا قرمز تیره و قهوه ای متغیر باشد. همچنین توصیه می‌شود از صفحه علت هر رنگ مدفوع دیدن کنید زیرا نکات بسیار مهمی برای تغییر رنگ مدفوع در اختیار ما قرار می‌دهد.

درمان خون در ادرار

روند درمان همیشه با یافتن علت اصلی شروع می شود. پزشک به طور معمول با گرفتن شرح حال کامل، آزمایش ادرار، و در صورت نیاز آزمایش خون، سونوگرافی یا سی تی اسکن، تلاش می کند منشا خون ریزی را مشخص کند. در برخی موارد که علت از دیواره مثانه یا حالب مشکوک است، ممکن است سیستوسکوپی، یعنی وارد کردن یک دوربین کوچک به داخل مثانه، هم لازم باشد.

بعد از تشخیص، درمان بر اساس علت پیش می رود:

• در عفونت ها، دوره کامل آنتی بیوتیک تجویز می شود و باید حتی بعد از بهتر شدن علائم تا انتهای دوره ادامه یابد
• در سنگ کلیه، بسته به اندازه سنگ، درمان می تواند از نوشیدن آب فراوان و مسکن تا سنگ شکنی یا جراحی متغیر باشد
• در بزرگی پروستات، دارو های شل کننده مجرا یا در موارد شدیدتر جراحی پروستات پیشنهاد می شود
• در بیماری های کلیوی مانند نفروپاتی، کنترل فشار خون و قند خون و گاهی دارو های سرکوب کننده سیستم ایمنی بخشی از درمان است
• در موارد نادرتر مانند تومور، درمان بسته به نوع و مرحله بیماری می تواند شامل جراحی، شیمی درمانی یا پرتودرمانی باشد

در بسیاری از موارد خفیف، به خصوص ادرار خونی میکروسکوپی بدون علامت دیگر، پزشک ممکن است فقط پیگیری دوره ای با آزمایش ادرار را پیشنهاد دهد بدون آنکه نیاز به مداخله فوری باشد.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم

اصل کلی این است که هر بار مشاهده ادرار خونی، حتی یک بار و حتی اگر بدون درد باشد، باید به اطلاع پزشک برسد. اما برخی نشانه ها اورژانسی تر هستند و نباید حتی چند ساعت هم به تعویق بیفتند:

• خون ریزی شدید همراه با لخته های بزرگ
• ناتوانی در دفع ادرار
• درد شدید پهلو یا شکم همراه با تب و لرز
• سرگیجه، ضعف شدید یا افت فشار خون که می تواند نشانه از دست دادن خون قابل توجه باشد
• ادرار خونی بعد از ضربه یا تصادف

برای مواردی که فوریت کمتری دارند اما همچنان نیاز به بررسی جدی دارند، رزرو نوبت با پزشک عمومی، اورولوژیست یا در کودکان پزشک اطفال در اسرع وقت توصیه می شود. حتی وقتی خون در ادرار فقط یک بار دیده شده و دوباره تکرار نشده، بهتر است آزمایش ادرار برای اطمینان از سلامت کامل دستگاه ادراری انجام شود.

به نقل از Mayo Clinic:

“Make an appointment with your doctor anytime you notice blood in your urine. Even if you have had blood in your urine before and it was checked out, make an appointment again.”

«هر زمان متوجه وجود خون در ادرار خود شدید، با پزشک وقت ملاقات بگیرید. حتی اگر قبلاً خون در ادرار داشته‌اید و بررسی شده است، دوباره برای ویزیت اقدام کنید.»

ادرار خونی یا هماچوری می تواند نشان دهنده بیماری های مختلفی باشد که گاهی با رعایت چند نکته ساده می توان از بسیاری از آن ها پیشگیری کرد. توجه به سبک زندگی سالم و رعایت نکات بهداشتی نقش بسیار مهمی در کاهش احتمال ابتلا به بیماری های زمینه ای مثل عفونت ها و سنگ های کلیوی دارد. اگرچه ممکن است نتوانید از همه عوامل ایجاد کننده هماچوری جلوگیری کنید، ولی حداقل می توانید احتمال بروز آن ها را کاهش دهید.

برای پیشگیری دقیق تر از وجود هماچوری توصیه می کنیم موارد زیر را به طور منظم رعایت کنید:

جمع بندی

در نهایت، بهترین رویکرد در برابر این مشکل نه وحشت کردن است و نه نادیده گرفتن. آزمایش ساده ادرار در بسیاری از موارد می تواند در همان مرحله اول ذهن را از نگرانی های بزرگ خالی کند، و در مواردی که مشکل واقعی وجود دارد، تشخیص زودهنگام همیشه به معنای درمان ساده تر و نتیجه بهتر است.