درمان اسهال در خانه

اسهال به دفع مدفوع شل یا آبکی، معمولا سه بار یا بیشتر در شبانه‌ روز گفته می‌شود. بیشتر موارد اسهال حاد طی چند روز بهبود پیدا می‌کنند، اما از دست رفتن آب و املاح بدن می‌تواند به کم‌ آبی بدن منجر شود؛ به‌خصوص در کودکان، سالمندان، زنان باردار و افراد مبتلا به بیماری‌ های زمینه‌ای. به همین دلیل، مهم‌ترین بخش درمان خانگی اسهال قطع فوری دفع نیست؛ بلکه جبران آب و الکترولیت‌های از دست‌رفته، مصرف غذاهای قابل‌ هضم و بررسی علائم هشدار است.

اسهال طولانی یا دفع مکرر همچنین می‌تواند علائم هموروئید را تشدید کند. افرادی که علاوه بر اسهال، با درد، خارش، خون‌ریزی یا بیرون‌زدگی اطراف مقعد مواجه هستند، می‌توانند درباره روش‌ های درمان بواسیر بدون جراحی اطلاعات بیشتری کسب کنند.

برای درمان سریع اسهال چه بخوریم؟

برای درمان سریع اسهال، اولویت با خوراکی‌ ها و نوشیدنی‌ هایی است که آب و املاح بدن را تامین می‌کنند و فشار زیادی به دستگاه گوارش وارد نمی‌کنند.

بهترین گزینه‌ها عبارت‌اند از:

• محلول خوراکی جبران آب و املاح یا ORS
• آب و مایعات شفاف در حجم کم و دفعات متعدد
• سوپ رقیق و کم‌چرب
• برنج سفید یا کته ساده
• سیب‌زمینی آب‌پز
• موز رسیده
• نان تست یا نان سفید
• هویج پخته
• ماست ساده یا پروبیوتیک، فقط در صورتی که مصرف لبنیات علائم را بدتر نکند

لازم نیست فرد مبتلا به اسهال برای مدت طولانی گرسنه بماند. پس از بازگشت اشتها، معمولا می‌توان به‌تدریج رژیم غذایی معمول را از سر گرفت. بهتر است وعده‌ ها کم‌ حجم و متعدد باشند و غذاهای چرب، سنگین و پرادویه موقتا کنار گذاشته شوند.

سریع‌ترین درمان خانگی اسهال چیست؟

سریع‌ترین اقدام خانگی، شروع مصرف محلول ORS است. این محلول لزوما تعداد دفعات اسهال را بلافاصله کم نمی‌کند، اما از مهم‌ترین عارضه اسهال، یعنی کم‌آبی، جلوگیری می‌کند.

پودر ORS باید دقیقا با مقدار آبی که روی بسته‌بندی درج شده مخلوط شود. اضافه‌کردن شکر، نمک یا پودر بیشتر می‌تواند غلظت محلول را نامناسب کند.

در نبود پودر ORS، سازمان جهانی بهداشت برای شرایط اضطراری ترکیب زیر را معرفی کرده است:

• یک لیتر آب آشامیدنی سالم
• ۶ قاشق چای‌خوری سرصاف شکر
• نصف قاشق چای‌ خوری سرصاف نمک

مواد باید کاملا حل شوند. محلول بیش از حد شور می‌تواند خطرناک باشد؛ بنابراین استفاده از پودر استاندارد ORS انتخاب مطمئن‌تری است.

درمان‌ های خانگی گیاهی برای اسهال

درمان‌های گیاهی یکی از روش‌های پرطرفدار برای کنترل اسهال، دل‌پیچه، نفخ و ناراحتی‌ های گوارشی هستند. بعضی گیاهان با آرام‌ کردن دستگاه گوارش، کاهش انقباضات شکمی یا بهبود هضم غذا به کمترشدن علائم اسهال کمک می‌کنند.

این روش‌ها بیشتر برای اسهال خفیف و کوتاه‌ مدت مناسب‌اند. در کنار مصرف دمنوش‌ها و ترکیبات گیاهی، باید آب و املاح ازدست‌رفته بدن نیز با مصرف مایعات و محلول ORS جبران شود.

دمنوش نعناع برای اسهال

نعناع یکی از شناخته‌ شده‌ترین گیاهان برای آرام‌کردن دستگاه گوارش است. ترکیبات موجود در نعناع به کاهش اسپاسم‌ های روده، نفخ و دل‌ پیچه کمک می‌کنند؛ به همین دلیل نوشیدن یک فنجان دمنوش نعناع می‌تواند ناراحتی شکمی همراه با اسهال را کمتر کند.

برای تهیه دمنوش نعناع، یک قاشق چای‌ خوری برگ خشک نعناع را داخل یک فنجان آب جوش بریزید و پس از ۱۰ دقیقه آن را صاف کنید. این دمنوش را می‌توان یک تا دو بار در روز و بدون شکر مصرف کرد.

افرادی که رفلاکس یا سوزش معده دارند باید در مصرف نعناع احتیاط کنند؛ زیرا نعناع در بعضی افراد علائم رفلاکس را تشدید می‌کند. شواهد موجود درباره فرآورده‌های نعناع بیشتر به اثر آن‌ها در کاهش درد، نفخ و اسپاسم‌های گوارشی مربوط است.

زنجبیل برای کنترل اسهال و حالت تهوع

زنجبیل به بهبود فرایند هضم، کاهش حالت تهوع و آرام‌ شدن معده کمک می‌کند. این گیاه برای افرادی که همراه با اسهال دچار تهوع، احساس سنگینی معده یا دل‌آشوبی شده‌اند، انتخاب مناسبی است.

برای تهیه دمنوش زنجبیل، چند برش نازک زنجبیل تازه را به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه داخل آب جوش قرار دهید. بهتر است دمنوش را رقیق و بدون شیرین‌ کننده مصرف کنید؛ زیرا نوشیدنی‌های بسیار شیرین می‌توانند اسهال را تشدید کنند.

مصرف بیش از اندازه زنجبیل ممکن است باعث سوزش معده یا ناراحتی شکمی شود؛ بنابراین یک تا دو فنجان دمنوش رقیق در روز کافی است.

دمنوش بابونه برای اسهال و دل‌پیچه

بابونه به‌ دلیل خاصیت آرام‌بخش خود برای کاهش گرفتگی، دل‌پیچه و ناراحتی معده استفاده می‌شود. نوشیدن دمنوش بابونه به آرام‌ شدن عضلات دستگاه گوارش و کاهش دردهای شکمی همراه با اسهال کمک می‌کند.

برای تهیه آن، یک قاشق چای‌خوری گل خشک بابونه را داخل یک فنجان آب جوش بریزید، ۱۰ دقیقه صبر کنید و سپس دمنوش را صاف کنید.

برخی پژوهش‌ها نشان داده‌اند فرآورده‌ های گیاهی ترکیبی حاوی بابونه می‌توانند برای اسهال مفید باشند؛ البته اثربخشی بابونه به‌تنهایی به‌اندازه این ترکیبات بررسی نشده است.

اسفرزه برای سفت‌شدن مدفوع

اسفرزه حاوی فیبر محلول است. این فیبر آب اضافی موجود در روده را جذب کرده و حالت ژله‌ای ایجاد می‌کند؛ در نتیجه می‌تواند به افزایش قوام مدفوع و کاهش شل‌بودن آن کمک کند.

اسفرزه را باید همراه مقدار کافی آب مصرف کرد. خوردن اسفرزه بدون آب کافی می‌تواند باعث نفخ، یبوست یا مشکل در بلع شود. همچنین بهتر است بین مصرف اسفرزه و داروهای خوراکی فاصله وجود داشته باشد؛ زیرا فیبر می‌تواند جذب بعضی داروها را تغییر دهد.

استفاده از اسفرزه برای کودکان، افراد دارای انسداد روده یا کسانی که مشکل بلع دارند، باید با نظر پزشک انجام شود.

دارچین برای اسهال

دارچین در طب سنتی برای گرم‌کردن معده، بهبود هضم و کاهش نفخ و دل‌ پیچه استفاده می‌شود. نوشیدن دمنوش رقیق دارچین می‌تواند برای کنترل ناراحتی‌ های گوارشی همراه با اسهال مفید باشد.

برای تهیه این دمنوش، یک تکه کوچک چوب دارچین را حدود ۱۰ دقیقه در یک فنجان آب بجوشانید. از مصرف مقدار زیاد پودر دارچین یا دمنوش بسیار غلیظ خودداری کنید؛ به‌خصوص اگر داروی دیابت، داروی رقیق‌کننده خون یا داروی کبدی مصرف می‌کنید.

چای سیاه کم‌رنگ

چای سیاه حاوی ترکیبات قابضی به نام تانن است. این ترکیبات می‌توانند به کاهش ترشحات روده و جمع‌ شدن بافت‌ های مخاطی کمک کنند. به همین دلیل چای سیاه کم‌رنگ و بدون شکر یکی از درمان‌ های خانگی رایج برای اسهال محسوب می‌شود.

چای باید کم‌رنگ باشد؛ زیرا کافئین زیاد می‌تواند حرکات روده را افزایش دهد و باعث تشدید اسهال یا کم‌آبی بدن شود. مصرف چای پررنگ، چای شیرین و چندین فنجان چای در طول روز توصیه نمی‌شود.

پوست انار برای اسهال

جوشانده پوست انار یکی از درمان‌ های سنتی شناخته‌شده برای کاهش اسهال است. پوست انار ترکیبات منبقض کننده دارد و می‌تواند به کمترشدن شلی مدفوع کمک کند.

برای استفاده از آن باید مقدار کمی پوست انار خشک‌شده و کاملا تمیز را در آب جوشاند و جوشانده رقیق‌شده را مصرف کرد. استفاده از جوشانده بسیار غلیظ، مصرف مداوم یا دادن آن به کودکان توصیه نمی‌شود؛ زیرا مقدار دقیق و استانداردی برای مصرف خانگی آن تعیین نشده است.

خاکشیر برای اسهال

خاکشیر در طب سنتی هم برای یبوست و هم برای اسهال استفاده می‌شود و نحوه آماده‌سازی آن در اثر نهایی نقش دارد. خاکشیر شسته‌ شده همراه آب ولرم می‌تواند به تنظیم عملکرد دستگاه گوارش و تأمین بخشی از مایعات بدن کمک کند.

خاکشیر نباید جایگزین ORS شود. همچنین باید چند مرتبه شسته شود تا شن، خاک و آلودگی‌های آن کاملا جدا شوند. برای کودکان خردسال بهتر است بدون مشورت پزشک یا متخصص تغذیه استفاده نشود.

برای درمان اسهال چه غذاهایی بخوریم؟

در زمان اسهال بهتر است غذاهایی انتخاب شوند که ساده، کم‌چرب و قابل‌ هضم باشند. برنج سفید، موز رسیده، نان تست و پوره سیب از خوراکی‌های رایجی هستند که معده و روده آن‌ ها را راحت‌تر تحمل می‌کنند.

این چهار ماده پایه رژیمی به نام BRAT هستند. BRAT از حروف اول کلمات انگلیسی موز، برنج، پوره سیب و نان تست ساخته شده است. این خوراکی‌ها برای مدت کوتاه به کاهش شل‌بودن مدفوع و تأمین انرژی کمک می‌کنند، اما نباید برای چند روز تنها غذای فرد باشند؛ زیرا پروتئین، چربی و تمام مواد مغذی موردنیاز بدن را تأمین نمی‌کنند.

به نقل از وب سایت معتبر webmd.com:

One approach is to follow the BRAT diet, which stands for bananas, rice, applesauce, and toast.

یک روش (درمان اسهال) این است که از رژیم BRAT پیروی کنید؛ BRAT مخفف موز (Bananas)، برنج (Rice)، پوره سیب (Applesauce) و نان تست (Toast) است.

موز برای درمان اسهال

موز رسیده بافت نرم و هضم آسانی دارد و یکی از بهترین میوه‌ها در دوران اسهال محسوب می‌شود. این میوه حاوی پکتین، نوعی فیبر محلول، است که آب اضافی را در روده جذب می‌کند و به افزایش قوام مدفوع کمک می‌کند.

موز همچنین مقداری پتاسیم دارد. هنگام اسهال، بدن علاوه بر آب بخشی از الکترولیت‌هایی مانند پتاسیم را نیز از دست می‌دهد؛ بنابراین مصرف موز می‌تواند به تأمین بخشی از پتاسیم ازدست‌رفته کمک کند.

موز باید کاملا رسیده باشد و بهتر است به‌صورت ساده مصرف شود. ترکیب آن با شیر، خامه، شکلات یا مواد بسیار شیرین می‌تواند دستگاه گوارش را تحریک کند.

برنج سفید برای درمان اسهال

برنج سفید پخته‌ شده غذایی کم‌فیبر، ساده و زودهضم است. نشاسته موجود در برنج به جذب بخشی از آب روده کمک کرده و می‌تواند مدفوع را منسجم‌تر کند. به همین دلیل کته ساده یا برنج سفید یکی از غذاهای مناسب هنگام اسهال است.

برنج را بهتر است بدون روغن زیاد، کره، فلفل و ادویه آماده کنید. کته ساده، برنج همراه هویج پخته یا مقدار کمی مرغ آب‌پز انتخاب مناسبی است.

برنج قهوه‌ای برای دوران اسهال حاد انتخاب خوبی نیست؛ زیرا فیبر بیشتری دارد و می‌تواند حرکات روده را افزایش دهد. منابع درمانی نیز برنج سفید، نان سفید و موز رسیده را در گروه خوراکی‌های ساده و قابل‌تحمل در زمان اسهال قرار می‌دهند.

نان تست برای درمان اسهال

نان تست سفید به‌ دلیل فیبر کم و هضم آسان، فشار کمتری به دستگاه گوارش وارد می‌کند. کربوهیدرات موجود در نان نیز بخشی از انرژی موردنیاز بدن را در دوره‌ای که اشتها کاهش یافته است، تأمین می‌کند.

بهتر است نان تست ساده و بدون کره، پنیر پرچرب، مربا یا شکلات مصرف شود. نان‌های سبوس‌دار و چندغله فیبر بیشتری دارند و در مرحله حاد اسهال ممکن است باعث افزایش حرکات روده شوند.

پوره سیب برای درمان اسهال

سیب حاوی پکتین است؛ فیبری محلول که آب را در دستگاه گوارش جذب می‌کند و به قوام‌گرفتن مدفوع کمک می‌کند. سیب پخته یا پوره سیب بدون پوست، نسبت به سیب خام راحت‌تر هضم می‌شود و فیبر زبر کمتری وارد روده می‌کند.

پوره سیب باید بدون شکر افزوده مصرف شود. پوره‌ها و کمپوت‌های بسیار شیرین به‌دلیل قند زیاد می‌توانند آب بیشتری وارد روده کنند و اسهال را تشدید کنند.

سیب‌زمینی آب‌پز برای اسهال

سیب‌زمینی آب‌پز بدون پوست منبع مناسبی از نشاسته و انرژی است و به‌راحتی هضم می‌شود. برای استفاده از آن در دوران اسهال، سیب‌زمینی را بدون روغن، سس، فلفل یا ادویه زیاد مصرف کنید.

سیب‌زمینی سرخ‌کرده به‌دلیل چربی زیاد انتخاب مناسبی نیست و می‌تواند تهوع، دل‌پیچه و اسهال را تشدید کند.

هویج پخته برای اسهال

هویج پخته بافت نرم‌تری نسبت به هویج خام دارد و حاوی فیبر محلول است. این ماده غذایی می‌تواند همراه برنج، سوپ یا به‌صورت پوره مصرف شود و به افزایش قوام مدفوع کمک کند.

سوپ مرغ و برنج

سوپ رقیق مرغ و برنج علاوه بر تأمین مایعات، مقداری نمک، کربوهیدرات و پروتئین در اختیار بدن قرار می‌دهد. سوپ باید کم‌چرب و بدون فلفل و ادویه زیاد باشد.

برخلاف رژیم BRAT، افزودن مقدار کمی مرغ به غذا باعث می‌شود بدن پروتئین بیشتری دریافت کند و رژیم غذایی کامل‌تر باشد.

ماست پروبیوتیک

ماست پروبیوتیک می‌تواند به حفظ یا بازسازی تعادل باکتری‌های مفید روده کمک کند. بهتر است ماست ساده، کم‌چرب و بدون شکر انتخاب شود.

برخی افراد در زمان اسهال به‌طور موقت نسبت به لاکتوز حساس می‌شوند. اگر پس از خوردن ماست، نفخ، دل‌پیچه یا دفع آبکی بیشتر شد، مصرف آن را متوقف کنید.

درمان خانگی اسهال آبکی

اسهال آبکی ممکن است بر اثر عفونت ویروسی، مسمومیت غذایی، مصرف بعضی داروها یا عدم تحمل غذایی ایجاد شود. در اسهال آبکی، بدن می‌تواند در مدت کوتاهی مقدار زیادی آب و املاح از دست بدهد.

برای درمان خانگی اسهال آبکی:

1. مصرف ORS را هرچه زودتر شروع کنید.
2. مایعات را جرعه‌جرعه و در دفعات متعدد بنوشید.
3. از برنج ساده، موز، نان تست، سیب‌زمینی و سوپ سبک استفاده کنید.
4. از نوشابه، نوشیدنی انرژی‌زا، آب‌میوه بسیار شیرین، الکل و قهوه پرهیز کنید.
5. در صورت وجود تب، خون یا مخاط در مدفوع، از مصرف خودسرانه لوپرامید خودداری کنید.
6. اگر اسهال شدید است یا امکان نوشیدن مایعات وجود ندارد، به پزشک مراجعه کنید.

اسهال آبکی همراه با تشنگی شدید، کاهش ادرار، سرگیجه، خشکی دهان، خواب‌آلودگی یا فرورفتگی چشم‌ها می‌تواند نشانه کم‌آبی باشد.

درمان خانگی اسهال کودکان

درمان اسهال کودکان با بزرگسالان تفاوت دارد. کودکان و به‌خصوص نوزادان بسیار سریع‌تر دچار کم‌آبی می‌شوند؛ بنابراین هدف اصلی، جبران مایعات و ادامه تغذیه مناسب است.

اقدامات مناسب در خانه شامل موارد زیر است:

• محلول ORS را طبق دستور و در حجم‌های کم و مکرر به کودک بدهید.
• شیردهی را قطع نکنید و دفعات شیر مادر را افزایش دهید.
• شیرخشک معمول کودک را بدون توصیه پزشک رقیق یا تعویض نکنید.
• پس از کاهش تهوع، غذاهای معمول و قابل‌تحمل کودک را ادامه دهید.
• از نوشابه، آب‌میوه صنعتی، نوشیدنی‌های بسیار شیرین و دمنوش‌های غلیظ خودداری کنید.
• بدون نظر پزشک به کودک لوپرامید، بیسموت، آنتی‌بیوتیک یا داروی گیاهی ندهید.

سازمان جهانی بهداشت استفاده از ORS، ادامه تغذیه و مکمل زینک متناسب با سن را از اقدامات مؤثر در اسهال کودکان می‌داند. مقدار و مدت مصرف زینک باید بر اساس سن، وضعیت کودک و نظر پزشک یا داروساز تعیین شود.

داروهای ضداسهال بدون نسخه عموما برای نوزادان و کودکان خردسال توصیه نمی‌شوند. حتی اگر دارویی در داروخانه بدون نسخه فروخته شود، این موضوع به معنی مناسب‌بودن آن برای کودک نیست.

دارو برای درمان اسهال

وضعیت بدون نسخه بودن داروها ممکن است بر اساس کشور، برند و شکل دارویی متفاوت باشد. پیش از مصرف، بروشور همان فرآورده را مطالعه کنید و از داروساز درباره مناسب‌بودن آن برای شرایط خود بپرسید.

به نقل از وبسایت معتبر niddk.nih.gov:

In some cases, adults can take over-the-counter medicines such as loperamide and bismuth subsalicylate to treat diarrhea.

در برخی موارد، بزرگسالان می‌توانند برای درمان اسهال از داروهای بدون نسخه مانند لوپرامید و بیسموت ساب‌سالسیلات استفاده کنند.

محلول ORS

ORS مهم‌ترین فرآورده بدون نسخه برای پیشگیری و درمان کم‌آبی ناشی از اسهال است. این محلول حرکات روده را متوقف نمی‌کند، اما آب و الکترولیت‌های ازدست‌رفته را جبران می‌کند و معمولاً برای بزرگسالان و کودکان قابل استفاده است.

در بیماری کلیوی، قلبی، دیابت کنترل‌نشده یا محدودیت مصرف مایعات، پیش از مصرف زیاد ORS با پزشک مشورت کنید.

لوپرامید

لوپرامید با کاهش حرکات روده، تعداد دفعات دفع و آبکی‌بودن مدفوع را کمتر می‌کند. در بعضی بزرگسالان واجد شرایط، اثر آن ممکن است طی حدود یک ساعت آغاز شود؛ بنابراین می‌تواند برای تسکین کوتاه‌مدت علائم مفید باشد. با این حال، لوپرامید عامل ایجادکننده اسهال را درمان نمی‌کند. همچنین اگر همراه با اسهال دچار دل پیچه یا انواع دل درد باشید، در تسکین درد موثر است.

لوپرامید را نباید خودسرانه مصرف کرد اگر:

• مدفوع خونی یا سیاه است.
• فرد تب دارد.
• مخاط یا چرک در مدفوع دیده می‌شود.
• درد شدید یا تورم شکم وجود دارد.
• اسهال پس از مصرف آنتی‌بیوتیک شروع شده است.
• احتمال عفونت باکتریایی جدی مطرح است.
• بیمار کودک است.
• فرد بیماری کبدی، اختلال ریتم قلب یا تداخل دارویی احتمالی دارد.

از مقدار درج‌شده روی بسته‌بندی بیشتر مصرف نکنید. مصرف بیش از حد لوپرامید می‌تواند باعث مشکلات جدی ضربان قلب و حتی مرگ شود. اگر پس از ۴۸ ساعت بهبودی حاصل نشد، مصرف خودسرانه را ادامه ندهید.

بیسموت ساب‌سالیسیلات

بیسموت ساب‌سالیسیلات در بعضی کشورها به‌عنوان داروی بدون نسخه برای کاهش اسهال، تهوع و ناراحتی معده عرضه می‌شود. دسترسی به آن ممکن است در همه داروخانه‌ها یا کشورها یکسان نباشد.

این دارو برای کودکان خردسال مناسب نیست و افراد دارای حساسیت به آسپرین، اختلال خونریزی، بیماری کلیوی یا مصرف‌کنندگان داروهای رقیق‌کننده خون باید پیش از مصرف با پزشک یا داروساز مشورت کنند. بیسموت ممکن است به‌طور موقت زبان یا مدفوع را تیره کند.

آیا آنتی‌بیوتیک بدون نسخه برای اسهال مناسب است؟

خیر. آنتی‌بیوتیک‌هایی مانند مترونیدازول، سیپروفلوکساسین، آزیترومایسین یا ریفاکسیمین نباید برای درمان خانگی اسهال به‌صورت خودسرانه مصرف شوند.

بسیاری از موارد اسهال منشأ ویروسی دارند و آنتی‌بیوتیک برای آن‌ها اثری ندارد. مصرف نامناسب آنتی‌بیوتیک می‌تواند باعث عوارض، مقاومت میکروبی و حتی تشدید بعضی عفونت‌های روده‌ای شود.

هنگام اسهال چه چیزهایی نخوریم؟

تا زمان بهبود علائم بهتر است مصرف مواد زیر محدود شود:

• غذاهای سرخ‌شده و پرچرب
• فست‌فود
• ادویه و فلفل زیاد
• قهوه و نوشیدنی‌های کافئین‌دار
• الکل
• نوشابه و آب‌میوه‌های بسیار شیرین
• آدامس و خوراکی‌های حاوی سوربیتول یا شیرین‌کننده‌های قندی
• شیر و بستنی، در صورتی که باعث نفخ یا تشدید اسهال می‌شوند
• سبزیجات خام و غذاهای بسیار پرفیبر در مرحله حاد

آب‌میوه یا نوشیدنی بسیار شیرین ممکن است به‌دلیل مقدار زیاد قند، ورود آب به روده را افزایش دهد و اسهال را بدتر کند.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر باید برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید:

• خون، چرک یا مدفوع سیاه و قیری
• تب بالا
• درد شدید شکم یا مقعد
• تورم قابل‌توجه شکم
• استفراغ مکرر
• ناتوانی در نوشیدن یا نگه‌ داشتن مایعات
• تشنگی شدید، خشکی دهان، کاهش ادرار یا سرگیجه
• گیجی، ضعف شدید یا غش
• شش بار یا بیشتر مدفوع آبکی در یک روز
• ادامه اسهال بزرگسالان بیش از دو روز
• ادامه اسهال کودکان بیش از یک روز
• شروع اسهال پس از مصرف آنتی‌بیوتیک
• ابتلای فرد باردار، سالمند یا دارای ضعف سیستم ایمنی و بیماری زمینه‌ای

جمع بندی

اگر اسهال طولانی شود یا باعث تحریک و آسیب ناحیه مقعد شود، ممکن است مشکلاتی مانند سوزش، التهاب، تشدید بواسیر یا سایر بیماری‌های نشیمنگاهی ایجاد شود. در این شرایط، بررسی تخصصی می‌تواند به تشخیص علت اصلی و انتخاب روش درمان مناسب کمک کند.

کلینیک پیکاطب با تمرکز بر درمان بیماری‌های نشیمنگاهی مانند بواسیر (هموروئید)، شقاق، فیستول و سایر مشکلات این ناحیه، خدمات تخصصی تشخیص و درمان را ارائه می‌دهد. اگر علاوه بر مشکلات گوارشی، علائمی مانند خونریزی مقعدی، درد، خارش، التهاب یا بیرون‌زدگی در ناحیه مقعد دارید، بهتر است برای بررسی دقیق‌تر اقدام کنید تا بهترین روش درمانی متناسب با شرایط شما انتخاب شود.

سوالات متداول

بهترین درمان خانگی اسهال چیست؟

رمهم‌ترین درمان خانگی، مصرف ORS و مایعات کافی برای جلوگیری از کم‌آبی است. غذاهای سبک مانند برنج، موز، نان تست، سیب‌زمینی و سوپ نیز می‌توانند تحمل غذا را آسان‌تر کنند.

برای قطع فوری اسهال چه قرصی بخوریم؟

در برخی بزرگسالان بدون تب، خون در مدفوع یا سایر علائم هشدار، لوپرامید می‌تواند دفعات دفع را در کوتاه‌مدت کاهش دهد. این دارو برای همه مناسب نیست و باید مطابق بروشور و توصیه داروساز مصرف شود.

آیا لوپرامید اسهال را درمان می‌کند؟

خیر. لوپرامید فقط حرکات روده و علائم را کاهش می‌دهد و علت عفونت، مسمومیت غذایی یا بیماری زمینه‌ای را برطرف نمی‌کند.

آیا دمنوش نعناع اسهال را قطع می‌کند؟

شواهد کافی برای قطع اسهال حاد با دمنوش نعناع وجود ندارد. نعناع ممکن است در بعضی افراد نفخ یا دل‌پیچه را کاهش دهد، اما در افراد مبتلا به رفلاکس می‌تواند علائم را بدتر کند.

آیا موز برای اسهال خوب است؟

موز رسیده غذایی نرم و قابل‌هضم است و پتاسیم و فیبر محلول دارد. مصرف آن می‌تواند بخشی از رژیم غذایی دوران اسهال باشد، اما جایگزین ORS محسوب نمی‌شود.

آیا ماست برای اسهال مناسب است؟

ماست ساده یا پروبیوتیک در بعضی افراد قابل‌تحمل است، اما برخی افراد پس از عفونت روده موقتا به لاکتوز حساس می‌شوند. اگر ماست باعث نفخ، دل‌پیچه یا تشدید اسهال شد، مصرف آن را متوقف کنید.

آیا برای اسهال کودکان می‌توان لوپرامید داد؟

داروهای ضداسهال بدون نسخه معمولا برای نوزادان و کودکان خردسال توصیه نمی‌شوند. برای کودک از ORS، ادامه شیردهی و توصیه پزشک استفاده کنید.